Είμαι μόλις 34 χρόνια στην εκπαίδευση. Σπούδασα Χημικός, αλλά πάντα μου άρεσαν πολλά πράγματα και ασχολούμουν με διάφορα. Σε όλα αυτά τα χρόνια εκτός από χημεία δίδαξα και άλλα μαθήματα, Γεωγραφία στο Γυμνάσιο, πειράματα χημείας και Φυσικής στο Δημοτικό… Σε κάθε περίπτωση τα μαθήματα που δίδαξα τα “δούλεψα” και επένδυσα σε αυτά.
Τέσσερα από αυτά καταργήθηκαν. Προσωπικά το θεωρώ λάθος, όχι γιατί ήταν δικά μου μαθήματα ή ότι έχασα ώρες ή δεν ξέρω και εγώ τι άλλο. Απλά ήταν μαθήματα μοναδικά τα οποία δίνανε στους μαθητές κάτι διαφορετικό, θεωρώ και μέσα από αυτά αποκτούσαν δεξιότητες μοναδικές. Να τα πάρουμε ένα ένα:
ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ
Μάθημα προσανατολισμού της Β Λυκείου στον θετικό προσανατολισμό που μπήκε με την μεταρρύθμιση Αρσένη το 1999.
Εδώ υπάρχει παρασκήνιο… Στο τέλος της χρονιάς 1998-99 με ενημερώνει η διευθύντρια μου ότι υπάρχει ένα καινούργιο μάθημα που λέγεται Τεχνολογία Επικοινωνιών και θεωρούσε ότι είναι ένα μάθημα που θα το βρω ενδιαφέρον και είναι μέσα στις δυνατότητες μου. Το είχαμε σαν κλάδος (ΠΕ04) και δεύτερη ανάθεση. Τι είναι αυτό την ρωτάω και μου δείχνει μια πάρα απλή περιγραφή που είχε η σχετική εγκύκλιος. Μα πάρα πολύ απλή. Δεν έλεγε πρακτικά τίποτα. Ξεκινάω λοιπόν και πάω στο παιδαγωγικό Ινστιτούτο – τότε ήταν Μεσογείων. Ψάχνω να βρω ένα αντίγραφο του βιβλίου για να δω τι θα κάνω. Πληροφορήθηκα ότι τι βιβλίο “δεν έχει ακόμα εκδοθεί” και θα πρέπει να περιμένω. Σε ερώτηση μου “και εγώ τι θα κάνω στη τάξη από τον Σεπτέμβρη” η απάντηση ήταν ότι όταν θα εκδοθεί θα σας το στείλουμε. Αλλά είναι εδώ οι συγγραφείς – μεταφραστές. Πάω λοιπόν να τους βρω. Δυο εντελώς διαφορετικοί άνθρωποι με εντελώς άλλη λογική. Ο ένας μου λέει κοφτά : τι είναι αυτά που λέτε, δεν μπορείτε να δείτε το βιβλίο (επτασφράγιστο μυστικό και απόρρητο έγγραφο !!!).Του λέω δώστε μου τα περιεχόμενα να ξέρω τι έχει μέσα και θα βρω τι θα κάνω. Καμία απάντηση και ευγενικά μου έδειξε την πόρτα. Ο άλλος συν-συγγραφέας ( κ Παλαιοκρασσάς στο όνομα), με το που του εξήγησα τι ακριβώς ήθελα, και αφού με ρώτησε δυο πράγματα για να δει αν όντως είμαι καθηγητής και σε ποιο σχολείο, αμέσως μου έδωσε το αντίγραφο με τις διορθώσεις, το οποίο μου φωτοτύπησε ο ίδιος, ζητώντας μου συγγνώμη που είχε τις διορθώσεις πάνω και που δεν ήταν κανονικό βιβλίο (πως να μη θυμάμαι το όνομα μετά είκοσι χρόνια). Τον ευχαρίστησα θερμά και έφυγα. Αποτέλεσμα : τον πρώτο χρόνο διδασκαλίας τους μαθήματος το βιβλίο βγήκε τον Απρίλιο και φυσικά δεν εξετάστηκε στο τέλος αν και μάθημα κατεύθυνσης. Το δεύτερο χρόνο επίσης δεν εξετάστηκε γιατί αν και είχαμε βιβλία δεν βρίσκανε καθηγητές να το κάνουν. Ίσως ήμασταν το μόνο σχολείο Πανελλαδικά που το δίδασκε κανονικά τα δύο αυτά χρόνια.
Και πάμε στο μάθημα…Το βιβλίο ήταν η αρχαία ιστορία των υπολογιστών. Διδασκόταν το 2000 και ήταν σύγγραμμα του 1986, αμερικάνικο, μεταφρασμένο για τις ανάγκες του μαθήματος στα Ελληνικά μετά από 11 χρόνια. Παράδειγμα ΠΧ μιλούσε για οπτικούς δίσκους 12 ιντσών (!!) και την τάση να αναπτυχθεί αυτή η τεχνολογία. Όμως στα εισαγωγικά μαθήματα υπήρχαν έννοιες σημαντικές για την επικοινωνία σε διάφορα επίπεδα. Κάτι που όπως ίσως έχουμε διαπιστώσει σήμερα, είκοσι χρόνια μετά, γενικά έχουμε ένα θέμα επικοινωνίας.
Από τη στιγμή που δεν εξεταζόταν το μάθημα έπρεπε να βρω ένα σημείο ενδιαφέροντος να κρατήσω τους μαθητές. Τη πρώτη χρονιά δημιουργήσαμε ραδιοφωνικό σταθμό : ΥΑΚ FM με όλη την υποδομή. Διαφημιστικό τμήμα, τμήμα προγραμματισμού τεχνικό τμήμα. Κάποιοι μαθητές που χειρίζονταν κολλητήρι με τη καθοδήγησή μου φτιάξανε ένα σταθμό 1,5 W στα FM. Πήγα στο ΕΣΡ και ρώτησα τι χρειάζεται για να λειτουργήσει ο σταθμός, και λες και τους έλεγα ότι θα κάνω σταθμό Εθνικής Εμβέλειας με δεν ξέρω και εγώ τι και μου δώσανε μια λίστα με 1500 πράγματα…Κάποιος κατάλαβε κάποια στιγμή τι γίνεται και μου είπε ότι αν είναι για εκπαιδευτικό σκοπό , μπορεί να λειτουργήσει έτσι. Αν όμως υπάρχει οποιαδήποτε αναφορά για παρεμβολές θα κλείσει άμεσα. Εννοείται συμφώνησα και ο ΥΑΚ FM ήταν γεγονός. Ξεκινήσαμε τις εργασίες. Το διαφημιστικό τμήμα έβγαλε αφίσες – για το σχολείο – το τμήμα προγραμματισμού έβγαλε πρόγραμμα εκπομπών για όλους τους μαθητές σε ζευγάρια με θέματα ελεύθερα : παρουσίαση είδους μουσικής, ταινίας, βιβλίων, έρευνα και άλλα. Καταθέσαμε το πρόγραμμα στη διεύθυνση και αρχίσαμε τις εκπομπές. Δυστυχώς το πρόγραμμα έληξε άδοξα γιατί κάποιοι “παραγωγοί” δεν μπόρεσαν να καταλάβουν τι σημαίνει μικρόφωνο και σωστή συμπεριφορά και έκφραση, και έτσι παρά τις συστάσεις, τελικά σταμάτησαν οι εκπομπές. Αργότερα έγινα πάλι μια προσπάθεια αλλά αυτή τη φορά μέσα από ένα site. Έτσι δημιουργήσαμε site στο Google sites. Ο σύνδεσμος είναι εδώ : https://sites.google.com/site/commutechlfh/
Κάποια χρόνια αργότερα το μάθημα καταργήθηκε…Και έτσι οι μαθητές δεν μαθαίνουν πλέον τις βασικές αρχές της επικοινωνίας.
ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ
Άλλο καταπληκτικό μάθημα. Δεν το ήθελε κανείς. Προσωπικά το λάτρεψα. Έδινε τη δυνατότητα στους μαθητές να καταλάβουν την εξέλιξη της σκέψης. Ότι τα πράγματα που βλέπουν σήμερα και θεωρούν δεδομένα, πέρασαν μέσα από πολλές αμφισβητήσεις, αναθεωρήσεις μέχρι να φτάσουν στη τελική μορφή. Μάθανε για ανθρώπους που η συμβολή τους στην επιστήμη ήταν καθοριστική. ΠΧ τον Κέπλερ τον ξέρουν οι περισσότεροι, τον Tycho Brahe που αν δεν έκανε επί σειρά ετών συστηματική μελέτη και καταγραφή των κινήσεων των αστεριών ο Κέπλερ δεν θα έκανε τίποτα, δεν τον ξέρουν παρά ελάχιστοι. Τον ρόλο του Τέσλα στον σημερινό μας κόσμο επίσης λίγοι γνωρίζουν.
Ήταν σημαντικό να μπορούν να βλέπουν πως εξελίχθηκαν οι μεγάλες ιδέες. τη σημασία της αμφισβήτησης και την διαμόρφωση των τελικών μορφών για κάθε ιδέα.
Κάποια στιγμή και αυτό το μάθημα “χάθηκε” και εξαφανίστηκε.
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΦΥΣΙΚΏΝ ΠΟΡΩΝ
Μάθημα επιλογής της Β Λυκείου που βρέθηκε στην Α Λυκείου. Δεν ξέρω γιατί αλλά θεωρώ ότι ήταν λάθος. Είχε ορολογίες χημείας που τα παιδιά στην Β Λυκείου θα μπορούσαν να αναγνωρίσουν, στην Α λυκείου όμως όχι γιατί δεν τις είχαν ακούσει ποτέ. Είναι απλό. Από την άλλοι οι συγγραφείς – κατά την άποψη μου – χρησιμοποίησαν πάρα πολλές πληροφορίες γεωλογικού χαρακτήρα, όπως πχ για την κοκκομετρική ανάλυση των διαφόρων πετρωμάτων (!!!). και άλλα τέτοια που εγώ απλά τα προσπέρασα. Στάθηκα πολύ στην έννοια του Φυσικού πόρου και στην έννοια της διαχείρισης. Μετά τους έδωσα τη δυνατότητα στο δεύτερο τετράμηνο να παραδώσουν εργασία με θέματα περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης, την οποία θα παρουσίαζαν στη τάξη και θα συζητάγαμε όλοι μαζί. Ο ρόλος του νερού, η αξιοποίηση του εδάφους – υπερκαλλιέργεια, υπεραλίευση, λιπάσματα και ευτροφισμός, και άλλα τέτοια θέματα που θα τους έβαζαν λιγάκι να ψάξουν. Μια ώρα επιλεγμένα θέματα από το βιβλίο και μια ώρα εργασίες τις οποίες παρουσίαζαν και παρέδιδαν εργασία και την παρουσίαση, για το Β Τετράμηνο. Και από φέτος μας τελείωσε και αυτό. Καταργήθηκε.
ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ
Τα έχω ήδη γράψει και τα αντιγράφω εδώ.
Ήταν το μόνο μάθημα που αν γινόταν σωστά έδινες μοναδικές δεξιότητες στους μαθητές.
1. Κριτική σκέψη
2. Δυνατότητα σύνθεσης στην συγγραφή της εργασίας
3. Εργασία σε ομάδα
4. Χρήση ημερολόγιου ομάδας.
5. Δημιουργία παρουσίασης.
6. Ομιλία – Παρουσίαση της εργασίας μπροστά σε κοινό.
7. Συγγραφή εργασίας με βάση συγκεκριμένη δομή και πρότυπο.
8. Απαγόρευση copy – paste.
9. Επιλογή θέματος εργασίας με καταιγισμό ιδεών (brainstorming).
10. Επιλογή ερευνητικού ερωτήματος.Και πολλά άλλα που τώρα πλέον ΔΕΝ θα τα μάθουν σε κανένα μάθημα.
Το πρωτοδίδαξα όταν μπήκε στο πρόγραμμα. Αμέσως το κάναμε σε ζώνη δίωρο (τότε) και ορίσαμε τον μηχανισμό που θα γίνεται, με ολομέλεια στην αρχή, καταιγισμό ιδεών για τη θεματολογία, ομαδοποίηση των ιδεών, και ανάληψη από τους συμμετέχοντες την ομάδα θεμάτων πιο κοντά στο αντικείμενό του. Για εμένα σαν χημικό είχε να κάνει με περιβάλλον, οικολογία, ντοπάρισμα, ρύπανση, κλπ. Μετά ορίζαμε τις ομάδες με κλήρωση ( ο κ Ματσαγγούρας είχε πει ότι ήταν η χειρότερη μέθοδος επιλογής) αλλά εμάς μας εξυπηρετούσε γιατί “ανακάτευε” τις ομάδες και χώριζε τα παρεάκια. Και μετά αρχίζαμε. Τρεις εβδομάδες για τον καθορισμό του ερευνητικού ερωτήματος και τον καθορισμό του τρόπου εργασίας. Πέντε εβδομάδες για συλλογή υλικού και παράδοση εργασίας (προσχέδιο ) αρχές Δεκέμβρη.Διόρθωση επιστροφή με σχόλια από τον καθηγητή πριν τα Χριστούγεννα. Καθαρογραφή τα Χριστούγεννα και μετά είχαμε πρόβα παρουσίασης, και τελικά σχόλια. Στο τελευταίο μάθημα του τετραμήνου παρουσιαζόταν σε ολομέλεια της τάξης (4-5 διδακτικές ώρες) με αυστηρά δεκάλεπτη παρουσίαση που παρουσίαζαν όλοι 2 με 3 διαφάνειες.. Και κλείναμε με τα παραδοτέα. Ημερολόγιο, εργασία και παρουσίαση. Για του λόγου το αληθές μπορείς να δεις στους παρακάτω συνδέσμους :https://sites.google.com/site/projectlfh2014btal/https://sites.google.com/site/projectlfh2014btbl/
Το βασικό αρχείο με υλικό
https://sites.google.com/site/lfhprojecta12/home/yposterixe/ennoilogikoi-chartes
.com/site/lfhprojecta12/home/yposterixe/ennoilogikoi-chartes
και άλλες εργασίες – ενδεικτικά https://sites.google.com/site/projectlfh2013b/
(Έχουν καταγραφεί στο φατσοβιβλίο).
Αυτά λοιπόν είναι τα “καταργημένα” μου. Το καθένα με τα δικά του χαρακτηριστικά. Όλα όμως μαθήματα που ξεφεύγανε από τα συνηθισμένα αλλά καταργήθηκαν.