Featured Posts

  • Prev
  • Next

Δεξιότητες εναντίον γνώσεις…

Posted on : 07-11-2010 | By : manaliss | In : Γενικά, Εκπαιδευτικά, Κοινωνικά

Tags: , , , ,

0

Μου ήρθε από τον Γιώργο Σταυρακαντωνάκη – συνάδελφο χημικό, που πολλές φορές έχουμε μοιραστεί τις ανησυχίες μας πάνω στην Παιδεία και στη Χημεία. Είναι ένα κείμενο που σε βάζει σε σκέψεις. Και σαν τέτοιο το αναδημοσιεύω. Σαν ένα κείμενο που σε προβληματίζει. Αν θα το “πιστέψετε” ή θα το “απορρίψετε” είναι καθαρά δικό σας θέμα.

Βολευτείτε στη πολυθρόνα και διαβάστε το….

Στην Ευρώπη, οι δεξιότητες εναντίον της γνώσης

07/11/2010 – 16:39

Για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ένας είναι ο στόχος: να προετοιμάσουν ένα φυτώριο ευέλικτου εργατικού δυναμικού για να απαντήσουν στις ανάγκες των επιχειρήσεων σε εργάτες με χαμηλή ειδίκευση.

ΤΟΥ ΝΙΚΟ ΧΙΡΤ

Η εκπαιδευτική σκέψη της κας Αντρούλλας Βασιλείου, της κυπρίας επιτρόπου για την εκπαίδευση, συμπυκνώνεται σε μερικές φράσεις: «βελτίωση των δεξιοτήτων και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την επαγγελματική κατάρτιση με βάση τις ανάγκες της αγοράς», «να μπορεί η Ευρώπη να αντιμετωπίζει τον παγκόσμιο ανταγωνισμό», «να αποκτούν οι νέοι εφόδια για τη σημερινή αγορά εργασίας» και «να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες της οικονομικής κρίσης».1

Συνοψίζει αρκετά καλά τις αντιλήψεις των Ευρωπαίων ιθυνόντων, οι οποίοι, εδώ και δεκαπέντε χρόνια, θεωρούν ότι η πρωταρχική αποστολή του σχολείου είναι να υποστηρίζει τις αγορές και ότι η λύση στα προβλήματα της ανεργίας και της ανισότητας βρίσκεται σε μια καλύτερη αντιστοιχία ανάμεσα στην εκπαίδευση και στις «ανάγκες» της οικονομίας.

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης (Cedefop) προβλέπει, για τα επόμενα χρόνια, αύξηση της απασχόλησης υψηλής ειδίκευσης, αλλά επίσης «μια σημαντική αύξηση των θέσεων απασχόλησης στους τομείς των υπηρεσιών, ιδιαίτερα στη λιανική πώληση και τη διανομή, καθώς και σε άλλες στοιχειώδεις εργασίες, που δεν απαιτούν παρά λίγα ή καθόλου τυπικά προσόντα».2 Ένα φαινόμενο στο οποίο ο ευρωπαϊκός οργανισμός δίνει το όνομα «πόλωση στη ζήτηση δεξιοτήτων».

Πρόκειται για μια τάση που οι ΗΠΑ γνωρίζουν επίσης: στους σαράντα τομείς απασχόλησης που παρουσιάζουν την μεγαλύτερη αύξηση σε όγκο, οκτώ μόνον απαιτούν πολύ υψηλά επίπεδα προσόντων (baccalauréat + 4 ή περισσότερα), ενώ περίπου είκοσι δεν απαιτούν παρά μια σύντομη εμπειρική κατάρτιση στον τόπο εργασίας (short-term on-the-job training).3 Διάφοροι αγγλοσάξονες συγγραφείς περιγράφουν αυτή την πόλωση με την αντιπαράθεση «MacJobs» και «McJobs» (παραπέμποντας στον Mac, τον υπολογιστή της εταιρίας Apple, και στο «Mc» των McDonaldʼs). Για τους οικονομολόγους David H.Autor, Lawrence F. Katz και Melissa S. Kearney, «η εξέλιξη της απασχόλησης [από] τη δεκαετία του 1990 έχει πολωθεί, παρουσιάζοντας την μεγαλύτερη αύξηση στις θέσεις εργασίας που απαιτούν υψηλή ειδίκευση, την μικρότερη αύξηση στις θέσεις μεσαίου επιπέδου προσόντων και μια μέτρια αύξηση των θέσεων χαμηλής ειδίκευσης».4

«Η έννοια της επιτυχίας για όλους δεν πρέπει να παρερμηνεύεται»

Αυτές οι μεταβολές της αγοράς εργασίας, που έρχονται, ως ένα βαθμό, σε αντίθεση με τον συνήθη λόγο περί «κοινωνίας της γνώσης», έχουν αναγκαστικά δραστικές συνέπειες στις εκπαιδευτικές πολιτικές. Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) βρίσκεται υποχρεωμένος να αναγνωρίσει κυνικά ότι «δεν θα επιλέξουν όλοι μια σταδιοδρομία στον δυναμικό τομέα της “νέας οικονομίας” –στην πραγματικότητα, οι περισσότεροι δεν θα έχουν αυτή την ευκαιρία –, έτσι ώστε τα σχολικά προγράμματα δεν μπορεί να σχεδιάζονται ως να επρόκειτο όλοι να επιτύχουν».5 Στη Γαλλία, ο Claude Thélot, πρόεδρος της επιτροπής του εθνικού διαλόγου για το μέλλον του σχολείου, επανέλαβε την ίδια θέση στην έκθεση που παρέδωσε στον πρωθυπουργό François Fillon, το 2004: «Η έννοια της επιτυχίας για όλους δεν πρέπει να παρερμηνευτεί. Σίγουρα, δεν σημαίνει ότι το σχολείο πρέπει να στοχεύει στο να αποκτήσουν όλοι οι μαθητές τα υψηλότερα σχολικά προσόντα. Αυτό θα ήταν συγχρόνως μια ψευδαίσθηση για τα άτομα και ένας κοινωνικός παραλογισμός, αφού τα σχολικά προσόντα δεν θα αντιστοιχούσαν πλέον, έστω και αμυδρά, στη δομή των θέσεων απασχόλησης».6

Το πρόβλημα που τίθεται σε εκείνους που θέλουν να διευθύνουν την εκπαίδευση είναι το ακόλουθο: η περίοδος 1950-1980 μας κληροδότησε μαζικοποιημένα εκπαιδευτικά συστήματα, όπου οι μαθητές, ανάλογα με τη χώρα, ακολουθούν οκτώ έως δέκα χρόνια κοινή εκπαίδευση. Ιστορικά, αυτό απαντούσε στην ελπίδα ενός ακμάζοντος καπιταλισμού, με μεγάλη και διαρκή ανάπτυξη, που θα απαιτούσε συνεχή άνοδο των επιπέδων εκπαίδευσης και κατάρτισης. Αλλά, να που είμαστε στην εποχή των κρίσεων και της πόλωσης των ειδικεύσεων. Σε αυτές τις συνθήκες, ποια μπορεί να είναι η βάση της κοινής εκπαίδευσης για μέλλοντες μηχανικούς αφενός και μέλλοντες εργάτες με ελάχιστη ειδίκευση αφετέρου;

Η απάντηση βρίσκεται στη φύση των νέων «ανειδίκευτων» θέσεων εργασίας, ή των θέσεων που θεωρούνται ως τέτοιες. Γιατί, αν το καλοσκεφτούμε, η ανειδίκευτη εργασία δεν υπάρχει. Απλώς έχει συμφωνηθεί να αποκαλούνται έτσι οι θέσεις εργασίας με μη αναγνωρισμένη ειδίκευση. Έτσι, από τις αρχές του 20ού αιώνα, οι στοιχειώδεις γνώσεις γραφής και ανάγνωσης δεν θεωρούνταν πλέον ειδίκευση. Το ίδιο ισχύει σήμερα για την άδεια οδήγησης ή τη χρήση του πληκτρολογίου ενός υπολογιστή. Αυτές οι μη ειδικεύσεις δεν αποτελούν αντικείμενο καμιάς συλλογικής διαπραγμάτευσης, και άρα δεν προσφέρουν τίποτε πέρα από τα ελάχιστα δικαιώματα που παρέχει ο νόμος, καμία εγγύηση σε ό,τι αφορά τον μισθό, τις συνθήκες εργασίας ή κοινωνικής προστασίας.

Οι σύγχρονες «ανειδίκευτες» θέσεις εργασίας έχουν την ιδιαιτερότητα ότι απαιτούν πολυάριθμες, αλλά αρκετά χαμηλού επιπέδου δεξιότητες. Ο σερβιτόρος που εργάζεται στο βαγόνι-μπαρ μιας διεθνούς αμαξοστοιχίας μεγάλης ταχύτητας (TGV) πρέπει να μπορεί να επικοινωνήσει στοιχειωδώς σε διάφορες γλώσσες, να κάνει λογαριασμούς νοερά, να διαθέτει ένα ελάχιστο τεχνολογικής, ψηφιακής και επιστημονικής παιδείας ώστε να μπορεί να χειρίζεται διάφορες συσκευές (φούρνο μικροκυμάτων, βραστήρα, ταμειακή μηχανή, αναγνώστη πιστωτικών καρτών, ψυγείο, συστήματα προφορικών ανακοινώσεων…). Πρέπει επίσης να δείχνει δεξιότητες κοινωνικών σχέσεων στην επαφή του με πελάτες πολύ διαφορετικούς, αίσθηση πρωτοβουλίας, πνεύμα επιχειρηματικότητας και ευελιξίας (λόγω των ωραρίων και των απροόπτων των τραίνων).

Περιττό να καταρτίζουμε υπερειδικευμένους, και άρα ακριβότερους, εργαζόμενους

Αυτός είναι, ουσιαστικά, ο κατάλογος των «βασικών ικανοτήτων» που κατάρτισε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ο οποίος πρέπει να χρησιμεύει ως κεντρικός άξονας στη μεταρρύθμιση των εκπαιδευτικών συστημάτων, από το δημοτικό σχολείο ως την επαγγελματική κατάρτιση, περνώντας από το κολέγιο και το λύκειο: «Επικοινωνία στη μητρική γλώσσα· επικοινωνία σε ξένες γλώσσες· μαθηματική ικανότητα και βασικές ικανότητες στις φυσικές επιστήμες και την τεχνολογία. ψηφιακή ικανότητα· ικανότητες της μεθοδολογίας της μάθησης· κοινωνικές ικανότητες και ικανότητες που σχετίζονται με την ιδιότητα του πολίτη· πρωτοβουλία και επιχειρηματικότητα· πολιτισμική συνείδηση και έκφραση».7

Ικανότητες που φαίνεται ότι στερούνται τριάντα εκατομμύρια ευρωπαίοι εργαζόμενοι, οι οποίοι αποκλείονται de facto από τον ανταγωνισμό για την πρόσβαση στις νέες «ανειδίκευτες» θέσεις εργασίας. Αυτό υποχρεώνει ενίοτε τους εργοδότες να προσλαμβάνουν υπερειδικευμένους εργαζόμενους, άρα ακριβότερους. Επιδιώκοντας τη γενικευμένη την πρόσβαση σε αυτές τις βασικές γνώσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπολογίζει σε προς τα κάτω πίεση των μισθών: «Για ένα δεδομένο επίπεδο ζήτησης, που αντιστοιχεί σε έναν ορισμένο τύπο δεξιοτήτων, η αύξηση της προσφοράς θα έχει ως αποτέλεσμα μια μείωση των πραγματικών μισθών για όλους τους εργαζόμενους που κατείχαν ήδη αυτές τις δεξιότητες».8

Η υποκατάσταση της γνώσης από τη δεξιότητα απαντά επίσης σε μια αυξανόμενη ζήτηση για ευέλικτο και ευπροσάρμοστο εργατικό δυναμικό. Η οικονομική αστάθεια, σε συνδυασμό με την ξέφρενη προσφυγή στην τεχνολογική καινοτομία, μειώνει τον ορίζοντα της προβλεψιμότητας. Κανείς δεν γνωρίζει με τι θα μοιάζουν οι τεχνικές παραγωγής σε δέκα χρόνια, και κατά συνέπεια κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τις ακριβείς ανάγκες σε γνώσεις ή σε δεξιότητες. Αντιθέτως, οι δεξιότητες που απαριθμεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρούνται σίγουρες αξίες, που εγγυώνται την ικανότητα προσαρμογής των μελλοντικών εργαζομένων, πράγμα που επιβεβαιώνει και ο ΟΟΣΑ: «Οι εργοδότες έχουν αναγνωρίσει σε αυτές [τις «βασικές ικανότητες»] τους παράγοντες-κλειδιά δυναμισμού και ευελιξίας. Μια εργατική δύναμη προικισμένη με αυτές τις δεξιότητες είναι σε θέση να προσαρμόζεται συνεχώς στη ζήτηση και σε μέσα παραγωγής που διαρκώς εξελίσσονται».9

Ο προσανατολισμός προς αυτή την εκπαίδευση σημαίνει επίσης εξατομίκευση των μαθησιακών διαδρομών. Ο διδάσκων δεν είναι πλέον επιφορτισμένος να ωθήσει μια ομάδα-τάξη να προοδεύσει συλλογικά, αλλά μόνον να επιτρέπει στα άτομα να ασκούν και να αναπτύσσουν τις δεξιότητές τους, καθείς με τον ρυθμό του. Ένας καλός τρόπος επίσης να «απελευθερώσουν» την αγορά από τις «αναγκαστικές ρυθμίσεις» που επέβαλλαν οι παραδοσιακές μορφές του διπλώματος και της ειδίκευσης…

Ο Nico Hirtt είναι εκπαιδευτικός, ιδρυτικό μέλος του βελγικού κινήματος Aped (Appel pour une école démocratique [Πρόσκληση για ένα δημοκρατικό σχολείο]).

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο τεύχος Οκτωβρίου 2010 της «Monde-diplomatique».

Μετάφραση: Ελένη Καλαφάτη

1 Αντρούλλα Βασιλείου, «Οι προτεραιότητες της πολιτικής μου», http://ec.europa.eu/commission_2010-2014/vassiliou/about/priorities/index_el.htm (οι υπογραμμίσεις της ίδιας).

2 Cedefop, Future skill needs in Europe: medium-term forecast. Background technical report, Publications Office of the European Union, Λουξεμβούργο 2009.

3 Douglas Braddock, « Occupational employment projections to 2008», Monthly Labor Review, τ. 122, τχ. 11 (Νοέμβριος 1999).

4 David H. Autor, Lawrence F. Katz, Melissa S. Kearney, «The polarization of the U.S. labor market», American Economic Review, τχ. 96, 2.5.2006.

5 OCDE, «What future for our schools?», Education Policy Analysis, Παρίσι 2001.

6 Claude Thélot, Pour la réussite de tous les élèves. Rapport de la commission du débat national sur lʼavenir de lʼécole, La Documentation française, Παρίσι 2004

7 «Les compétences clés dans un monde en mutation » [Βασικές ικανότητες για έναν κόσμο που αλλάζει], Βρυξέλλες, 25 Νοεμβρίου 2009. [Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο]

8 «Progress towards the Lisbon objectives in education and training», κείμενο εργασίας του προσωπικού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, 2005, αναφ.: SEC (2005) 419.

9 Beatriz Pont et Patrick Werquin, «Nouvelles compétences: vraiment? », LʼObservateur de lʼOCDE,Παρίσι, Απρίλιος 2001.

Καλό; Αν σε κάποια φάση, διαβάζοντάς ανακαθίσατε και ξαναδιαβάσατε κάποια παράγραφο, για να τη καταλάβετε καλύτερα, μάλλον “σας έπιασε” σαν κείμενο. Αν δεν σας έκανε καμία εντύπωση, μάλλον το θεωρήσατε σαν μια από τις “συνήθεις θεωρίες συνωμοσίας” που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο.

Τίποτα άλλο…

Τη καλησπέρα μου.

Τελικά τι κάνουμε με τα παιδιά;

Posted on : 21-10-2009 | By : manaliss | In : Γενικά, Εκπαιδευτικά, Κοινωνικά

Tags: , , , , ,

2

Σήμερα έγινε ένα περιστατικό και το μεταφέρω θέλοντας απλά να δείξω τι πίεση δέχονται τα παιδιά και βάζοντας κάποια ερωτήματα για ποιος τελικά είναι ο ρόλος μας.

Η Μαρία λοιπόν (χρησιμοποιώ αυτό το σπάνιο όνομα), σήμερα τη πρώτη ώρα ήταν αλλού. Την είδα από την αρχή, πήγα να την “ξυπνήσω” αλλά μετά θυμήθηκα και την άφησα ήσυχη. Έκανα το μάθημα μου με τους άλλους και με το κτύπημα του κουδουνιού την πλησίασα και τη ρώτησα τι έχει. (Το ήξερα αλλά “δεν το ήξερα”). Προβληματίζεται όσον αφορά τη κατεύθυνση που θα ακολουθήσει.  Μου το είπε αμέσως.

Για να εξηγήσω τι ακριβώς γίνεται…Είμαι “πολυσυλλεκτικός”. Έτσι σε άσχετη φάση είχε πει ότι δεν ξέρει αν θα μείνει Τεχνολογική Κατεύθυνση και ρωτώντας τους κολλητούς της γιατί το είπε αυτό, μου είπαν ότι σκέφτεται και τη Θεωρητική. Αν ήταν Θετική έπαιζε, μια και μοιράζονται κάποια μαθήματα. Αλλά θεωρητική … είναι αλλαγή πλεύσης. Εγώ το άφησα…εφόσον δεν μου δόθηκε λόγος και τώρα ο χρόνος τελειώνει, οπότε έπρεπε να πάρει μια απόφαση, και εκεί ήταν το πρόβλημα και το ότι “ήταν αλλού”.

Επανέρχομαι. Μόλις μου είπε η πρώτη μου ερώτηση ήταν “εσύ πως ονειρεύεσαι τη Μαρία” και η απάντηση ήταν “Δεν ξέρω”.  Λογικό το βρίσκω. Είναι δύσκολο να ξέρεις στα 16 σου τι ακριβώς θέλεις να κάνει μετά από 10 χρόνια και τι θα υπάρχει τότε. (χοντρικά τα νούμερα). Δεύτερη ερώτηση: Γιατί πας Τεχνολογική. “Για τα μαθήματα” (Γμτ καθορίζουμε ζωές τελικά…) Διευκρίνηση : “Δηλαδή;” Απάντηση : ” Δεν ξέρω αν μπορώ να τα καταφέρω στη Θεωρητική.” Να σημειωθεί ότι είναι καλή μαθήτρια, ίσως όχι άριστη, αλλά είναι ένα “πεισματάρικο” παιδί που από όσο μπορώ να κρίνω αν βάλει ένα στόχο “τον χτυπάει”.

Δεν θα μεταφέρω όλο τον διάλογο αλλά από τα παραπάνω γίνεται φανερό ότι ο ρόλος μας σαν καθηγητές τελικά ξεφεύγει από τα όρια του μαθήματος μας. Όμως μέσα από τη πρακτική μας στη τάξη τελικά κάνουμε τα παιδιά να επιλέξουν πορεία ζωής. Ίσως κάποιος φιλόλογος την “ψάρωσε” ή την αποπήρε. Ίσως όντως να μην είναι τόσο καλή.  Ίσως κρίνοντας από βαθμό ευκολίας της φαίνεται πιο εύκολο να πάει στη τεχνολογική κάνοντας ένα συμβιβασμό στις επιλογές που θα έχει μετά παρά να διαλέξει τον δύσκολο δρόμο και να ρισκάρει μεν αλλά έχοντας περισσότερες προοπτικές στο μέλλον. Δεν μπορώ να γνωρίζω τι ακριβώς ισχύει.

Προσπάθησα, όπως κάνω συνήθως, να μη δώσω απάντηση στο δίλημμα. Την απόφαση θα την πάρει η ίδια και φυσικά θα την τηρήσει και θα την υποστηρίξει. Εγώ απλά έβαλα τα ερωτήματα , ίσως λίγο πιο ψυχρά, με άλλη λογική (και άλλα δεδομένα φυσικά) και την άφησα να το δει μόνη της.

Έχω ακούσει για σχόλια που ακούγονται για γραπτά, του τύπου ” Καλά τι ήρθες να κάνεις εδώ με τέτοια γραπτά…”, ” Τι αηδίες είναι αυτά που γράφεις…” και άλλα τέτοια ωραία. Φανταστείτε λοιπόν ένα μαθητή που έχει διαβάσει – τουλάχιστον έτσι νομίζει – και γράφει άσχημα σε ένα διαγώνισμα. Και ακούει τέτοια σχόλια. Πως μπορεί να πάρει θάρρος και να συνεχίσει; Να διαβάσει παραπέρα και να ασχοληθεί με το μάθημα.  Όλοι μας θέλουμε τη καλή κουβέντα, κυρίως εκεί που αποτυγχάνουμε. Μια κουβέντα του τύπου… καλά θα γράψουμε και τεστ (δηλαδή θα έχεις μια δεύτερη ευκαιρία), θα έχουμε τα προφορικά, κάτι τέλος πάντων για να καταλάβει ότι δεν είναι η συντέλεια αυτό το άσχημα γραπτό.  Εδώ τώρα μπαίνει και ένα άλλο θέμα… Το ένα διαγώνισμα το έτος στο πρώτο τετράμηνο. Αν κάποιος δεν πάει καλά γιατί να μην έχει μια δεύτερη ευκαιρία. Τέλος πάντων είναι άλλο θέμα.

Δεν την είδα τελικά όλη την υπόλοιπη μέρα για να δω τι αποφάσισε. Πάντως είναι δύσκολη απόφαση. Και η δικιά μας συμβολή είναι μάλλον σημαντική. Θετική ή αρνητική. Πρέπει να είμαστε προσεκτικοί και να αφουγκραζόμαστε. Πριν αρκετά χρόνια είχα μια παρόμοια συζήτηση με κάποιο παιδί… και την ημέρα της αποφοίτησης – που κάνουμε μια γιορτή στο σχολείο – με πλησιάζει και μου λέει… “Κύριε ευχαριστώ (!!!) ” και όταν ρώτησα γιατί μου απάντησε “Που με ακούσατε …τότε”.  Για σκεφτείτε το λιγάκι. Μήπως τελικά είμαστε αυστηροί κριτές των πάντων, χωρίς να γνωρίζουμε, επειδή νομίζουμε ότι γνωρίζουμε και έχουμε άποψη. Μήπως βλέπουμε μόνο τα δικά μας και χάνουμε “το κοινό” μας που είναι οι μαθητές μας;

Δεν ξέρω… Τα έγραψα όπως μου ήρθαν (ως συνήθως άλλωστε). Σκεφτείτε τα λιγάκι. Μη φοβηθείτε να ρωτήσετε ένα μαθητή σας όταν τον δείτε να έχει κάτι να τον ρωτήσετε τι έχει. Δεν είναι ανάγκη να γίνουμε οι ψυχολόγοι του σχολείου αλλά και μόνο να ακούσουμε φτάνει. Αν δεν θέλει να μιλήσει θα ακούσετε το “Δεν έχω τίποτα” και εκεί θα τελειώσει.  Αν όμως θέλει να μιλήσει ακούστε. Είναι το ελάχιστο που μπορούμε να κάνουμε. Το ζητούμενο δεν είναι να δώσουμε λύσεις ή να κάνουμε αυτό το πρόβλημα δικό μας. Σκοπός είναι να δώσουμε μια πιο ανθρώπινη χροιά στη δύσκολη ούτως ή άλλως καθημερινότητά μας.

Τη καλησπέρα μου.

Σήμερα βγήκαν οι βάσεις…

Posted on : 25-08-2009 | By : manaliss | In : Εκπαιδευτικά, Κοινωνικά

Tags: , , , , , ,

0

… και αυτό σημαίνει πολλά. Πολλά όνειρα αρχίζουν να αχνοφαίνονται σαν πραγματικότητα. Άλλα  όνειρα χάθηκαν και έφυγαν ή πολύ μακριά ή πήραν “αναβολή ” ενός έτους. Άλλα όνειρα άλλαξαν πορεία και “ξενιτεύτηκαν”. Όλα είναι μέσα στο πρόγραμμα. Τι είναι καλό και τι όχι κανείς δεν το ξέρει. Ποια σχολή είναι καλή και ποια όχι και αυτό κανείς δεν το ξέρει.  Και ποιο θα είναι το επαγγελματικό μέλλον… σήμερα είναι αυτό αλλά αύριο… κανείς δεν το ξέρει.

Είναι περίεργος καιρός. Καιρός απολογισμού, αποφάσεων, ανησυχιών…προγραμματισμού, ονείρων, κλάματος, εξόδων… και δεν ξέρω και εγώ τι άλλος καιρός είναι.

Είναι περίεργος καιρός με πολλές εναλλαγές και πολλά ανατροπές. Οι μαθητές που μπήκαν φέτος θα βγούνε σε 4, 5 ή 6 χρόνια σε μια αγορά εργασίας… που κανείς δεν ξέρει πως θα είναι. Θα έχει ανακάμψει η οικονομία; Θα υπάρχουν θέσεις εργασίας; Τι θα θέλει η αγορά εργασίας; Ερωτήσεις που τώρα φαίνονται τόσο απόμακρες και … άσχετες αλλά τελικά είναι τόσο κοντά και τόσο σχετικές.

Σήμερα βγήκαν οι βάσεις. Συγχαρητήρια λοιπόν σε όλα τα παιδιά που διαγωνίσθηκαν φέτος. Ένα μπράβο παραπάνω σε όσους πέτυχαν το στόχο τους.  Αλλά και σε όσους δε πέτυχαν το στόχο τους πάλι μπράβο, γιατί μέσα από αυτη την εμπειρία θα μπορέσουν να σταθμίσουν καλύτερα τι δεν πήγε καλά ή τι μπορεί να πάει καλύτερα.

Η ζωή είναι γεμάτη από δοκιμασίες και μέσα από αυτές όλοι μαθαίνουμε.

Τη καλησπέρα μου.

ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ : Οι φωτιές έσβησαν, τα αποτελέσματα βγήκαν τι μένει λοιπόν; Η Κεφαλλονιάααααα Υπομονή λοιπόν μέχρι την επόμενη εγγραφή.