Featured Posts

  • Prev
  • Next

Κύριε… τι είναι η ασπαρτάμη; (μέρος 2ο)

Posted on : 04-02-2010 | By : manaliss | In : Γενικά, Εκπαιδευτικά, Κοινωνικά, Ψυχολογία

Tags: , , ,

6

Η δεύτερη αυτή εγγραφή είναι συνέχεια της προηγούμενης και γίνεται με αφορμή ένα σχόλιο του Αντώνη.

Ρωτάει ο Αντώνης:  Το ερώτημα είναι αυτά τα 20 λεπτά ήταν μέσα στη στοχοθεσία της μέρας ή απλά δεν πρόσφεραν κάτι. Αν αυριο σε ρωτήσουν κάτι άλλο τι θα κάνεις; Αν εσύ αύριο τους ρωτήσεις τι είναι η απαρτάμη θα απαντήσουν;

Εδώ βάζει πάρα πολλά θέματα μέσα σε δυο γραμμές. Θα προσπαθήσω να τα αναπτύξω ένα ένα και να πω τη θέση μου.

“…ήταν μέσα στη στοχοθεσία της ημέρας…” Τι ακριβώς είναι άραγε η στοχοθεσία της ημέρας; Η στοχοθεσία είναι μια έννοια που με δυο λόγια λέει : όταν τελειώσουν το κεφάλαιο οι μαθητές πρέπει να έχουν επιτευχθεί  οι παρακάτω στόχοι… και μπαίνουν οι στόχοι που είναι ζητούμενοι. Σπάνια η στοχοθεσία έχει όριο μέρας. Γίνεται ένα σχέδιο για το τι θα πούμε στο μάθημα και πως θα το πούμε. Από εκεί και μετά όμως η τάξη έχει και αυτή το ρόλο της. Νομίζω ότι σημαντικός στόχος της Α’ λυκείου είναι να κατανοήσουν που βρίσκεται η Χημεία σήμερα και τι σημασία έχει για τη ζωή τους. Να πάψουν να θεωρούν τη χημεία μάθημα και μάλιστα δύσκολο και να μπορέσουν να την αντιληφθούν σαν μια καθημερινότητα. Όπως δηλαδή πραγματικά είναι.

“…ή απλά δεν προσέφεραν κάτι…” : Εδώ είμαι όπως λένε κάθετα αντίθετος. Τα παιδιά όταν ρωτάνε κάτι περιμένουν μια απάντηση. Άρα τα έχει προβληματίσει με κάποιο τρόπο αυτό που ρωτάνε. Κατά συνέπεια οφείλουμε μια απάντηση. Κυρίως σε θέματα προσδιορισμού της θέση τους στο κόσμο και αν μοιάζουν ή όχι με τα μοντέλα που τους πλασάρουν, οφείλουμε όχι να τους δώσουμε έτοιμη λύση αλλά να τους δώσουμε ένα τρόπο να κρίνουν για να μπορέσουν να δουν που βρίσκονται. 22 χρόνια καθηγητής μπορώ να διαβεβαιώσω ότι αυτά που θυμούνται οι παλιοί μου μαθητές δεν είναι πως γράφονται οι αντιδράσεις αλλά αυτές οι συζητήσεις για θέματα καθημερινά και πως μπαίνει η Χημεία μέσα σε αυτά. Και μια και εδώ θίγονται λεπτά θέματα διατροφής, δίαιτας, αλλά και επικίνδυνα θέματα όπως η νευρική ανορεξία, χρειάζεται πολύ προσοχή. Δεν σηκώνουμε το χαλάκι να τα βάλουμε από κάτω αλλά τα αντιμετωπίζουμε όπως είναι και στο βαθμό που γνωρίζουμε, Προχθές πολλές φορές είπα δεν ξέρω. Γιατί όντως δεν ήξερα. Δεν παραπληροφόρησα, και αυτά που τους είπα είναι σωστά. Άρα αν προβληματίστηκαν και ψάχτηκαν λιγάκι σας διαβεβαιώνω ότι προσέφεραν απείρως περισσότερα από το να μάθουν ποιες είναι οι μεταθετικές αντιδράσεις. Αν δε, σε βάθος χρόνου, έστω και ένας μαθητής το σκεφτεί μια φορά παραπάνω για κάποια επιλογή, από αυτά τα θέματα – εκτός ύλης που συζητάμε εντός τάξης – και το ψάξει λίγο παραπάνω – τότε δεν το συζητάμε, προσφέρουν πάρα πολλά. Μη μετρήσιμα πολλά.

Αν η αγωνία βρίσκεται στο αν θα βγει η ύλη, υπάρχει πάντα η υπεύθυνη αντιμετώπιση, γιατί είναι γνωστό ότι η Χημεία είναι μάθημα υποδομής. Το σημερινό μάθημα υποστηρίζει το αυριανό κοκ.Η ύλη βγαίνει και βγαίνει σωστά. Τα παιδιά πάνε στην επόμενη τάξη με δεδομένο ότι έχουν διδαχθεί όλα όσα θα τους επιτρέψουν να επιλέξουν την παραπέρα πορεία τους χωρίς να περιορίζονται από τις γνώσεις τους σε ένα μάθημα. Το ότι τα έχουν διδαχθεί είναι δεδομένο. Το αν τα έχουν μάθει είναι ζητούμενο.

“…Αν αύριο σε ρωτήσουν κάτι άλλο τι θα κάνεις…” : Το αύριο είναι μακριά. Αλλά όταν με ρωτήσουν, ανάλογα την ερώτηση και αν έχω κάτι να τους πω που κατά την κρίση μου θα ήταν χρήσιμο, τότε μπορεί να το ξανακάνω. Αλλά αν κρίνω ότι είναι ερώτηση “μασουλήματος χρόνου” τότε απλά θα προσπεράσω με μια δήλωση του τύπου …Έλα στο μάθημά μας τώρα… και γυρνώντας στον μαθητή θα του πω ότι αν θέλει να του πω δυο πράγματα να έρθει στο διάλειμμα. Εγώ του δίνω την επιλογή. Αν πράγματι τον ενδιαφέρει το θέμα θα έρθει να ρωτήσει και εγώ του προσφέρω το διάλειμμα μου και το χρόνο της ανάπαυλας μου από ώρα σε ώρα. Αν δεν τον ενδιαφέρει… τότε θα πάει διάλειμμα και εγώ θα κάνω το δικό μου.

“…Αν αύριο εσύ τους ρωτήσεις τι είναι η ασπαρτάμη θα ξέρουν;” Και γιατί να τους “εξετάσω” για την ασπαρτάμη;  Σίγουρα θα έχουν  μια ιδέα. Δεν χρειάζεται να ξέρουν τύπους. Χρειάζεται να γνωρίζουν ότι δεν πρέπει να παίρνουν με το τόνο την ουσία αυτή γιατί “κουράζει” το συκώτι, μια και εκεί μεταβολίζεται, και ότι αν πάρουν πολλή ποσότητα από αυτή την ουσία καλά θα κάνουν να μην απομακρύνονται από τη τουαλέτα.

Όμως κατάλαβαν τη σημασία ενός σωστού πρωινού, την έννοια του σακχάρου και πως δουλεύει ο οργανισμός στον μεταβολισμό – τουλάχιστον όσοι το παρακολούθησαν προσεκτικά και συμμετείχαν στη συζήτηση.

Η τάξη είναι μια κατάσταση που είναι δυναμική. Αν ο ρόλος του καθηγητή είναι αυτός του κασετοφώνου και του εξεταστή το έχεις χάσει. Τη τάξη την αφουγκράζεσαι. Μια μισοκοιμισμένη τάξη με μια συμβατική διδασκαλία θα αποκοιμηθεί και κανείς δεν θα ακούσει τίποτα. Αν αντίθετα τη τραβήξεις και τη παρασύρεις σε μια κουβέντα και τους βάλεις να δραστηριοποιηθούν σε θέματα που τους ενδιαφέρουν τότε τους “έχεις”.  Δεν μπορεί να είσαι κασετόφωνο για να μη χάσεις την ύλη. Οι μαθητές είναι άνθρωποι που έχουν και άλλα να τους απασχολούν, εκτός από τη σωστή γραφή των χημικών εξισώσεων. Και ποιος θα τους λύσει αυτές τις απορίες; Πως θα μπορέσουν και αυτοί να δουν ότι τους αντιμετωπίζεις σαν ανθρώπους και δέχεσαι την απορία τους.

Όσοι είναι στις τάξεις το έχουν δει να γίνεται. Δεν μπορεί να είσαι αφ’ υψηλού και “υπεράνω”. Νομίζω ότι πρέπει να υπάρχει ο σεβασμός απέναντι στου μαθητές και τις απορίες τους και τις ανάγκες τους. Από την άλλη πρέπει να υπάρχει υπεύθυνη αντιμετώπιση της γνώσης, ώστε να έχουν όλοι τη δυνατότητα να αποκτήσουν τα εφόδια που τους είναι απαραίτητα για να μπορέσουν, όταν χρειαστεί να επιλέξουν κατεύθυνση σπουδών, να μην έχουν περιορισμό του τύπου “αυτό το μάθημα δεν το καταλαβαίνω άρα δεν μπορώ να πάρω αυτή τη κατεύθυνση” και άλλα τέτοια. Μπορώ να αναφέρομαι για πολύ ώρα ακόμα σε παραδείγματα τέτοιου τύπου. Δεν νομίζω ότι έχει όμως κάποιο νόημα.

Ο τύπος της εκπαίδευσης και η ουσία της εκπαίδευσης δυστυχώς δεν ταυτίζονται. Θα έπρεπε αλλά είναι δύσκολο. Ετοιμάζουμε τους μαθητές μας για ένα αύριο που κανείς δεν ξέρει πως θα είναι. Βγάλαμε σχέδια και προγράμματα με βάση τα δικά μας δεδομένα τότε που δεν ξέραμε τι είναι ΙΝΤΕΡΝΕΤ και θέλουμε να τα εφαρμόσουμε. Κάνουμε μάθημα με βιβλία γραμμένα το 1997 μεταφρασμένα από αμερικάνικο βιβλίο του 1992 που σημαίνει ότι γράφτηκε γύρω στο 1990 και έχει θέμα “ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ”. Να πω τι στα παιδιά για τα floppy disk και για τη βιντεοκάμερα με το σωλήνα VIDIKON (!!!) όταν τα DVD, MP3, c-mos, tft, lcd, … είναι άγνωστες λέξεις για το βιβλίο. Και όμως το μάθημα έχει και αναλυτικό πρόγραμμα και παιδαγωγικούς στόχους σε ένα κόσμο που έχει πεθάνει (αυτόν του βιβλίου) εδώ και 10 χρόνια. Αυτά για τη στοχοθεσία.

Πολλά είπα. Σας έπρηξα πάλι…Τέλος πάντων. Οι συνάδελφοι θα καταλάβουν. Οι μη συνάδελφοι θα πάρουν μια ιδέα για το τι γίνεται μέσα στη τάξη. Όχι τίποτα άλλο αλλά μου τη δίνει όποτε λέω ότι είμαι καθηγητής να ακούω “Χμ!!! τρεις μήνες διακοπές…” Τη ευθύνη μας και το άγχος μας για το πως θα βγάλουμε αυτά τα παιδιά σε ένα αύριο… περίεργο. Το ότι πρέπει να είμαστε “αιώνια έφηβοι” και “μέσα στα πράγματα” για να μπορέσουμε να πιάσουμε το σφυγμό των πραγμάτων, το συνεχές διάβασμα και τη συνεχή ανανέωση…. Όλα αυτά είναι δεδομένα. Εδώ τα φυσικά σας παιδιά (που είναι 1-2 άντε τρία) δεν τα αντέχετε για πολύ, εμείς που έχουμε 25-30 και όλα διαφορετικά… για εμάς είναι εντάξει και άνετα.

Τέλος πάντων. Τη καλησπέρα μου…. (έρχεται συνέχεια)