Η μορφή των πραγμάτων που θα έρθει – Μέρος 1

Είναι δύσκολο να μπορέσεις να προβλέψεις την μορφή των πραγμάτων. Πολλές φορές λέμε πράγματα ή σκεφτόμαστε πράγματα για το πως θα είναι το πράγμα στο μέλλον  και μετά το ξεχνάμε ή το βλέπουμε να γίνεται. Σε αυτό θα θέμα θα σταθώ αναφέροντας τρία περιστατικά από τη ζωή μου με σκέψεις για το μέλλον. Τα δύο από αυτά είναι ήδη πραγματικότητα το τρίτο… θα γίνει το Σεπτέμβρη.

Είμαστε στο 1970 περίπου όταν ο αδελφός μου γύρω στα 11-13 τότε ζωγραφίζει… αυτοκίνητα. Καθόλου πρωτότυπο μια και τα αγόρια σε αυτή την ηλικία συνήθως ζωγραφίζουν αυτοκίνητα ή αεροπλάνα, μια φάση που κρατάει 5-6 χρόνια. Τότε λοιπόν σχεδίαζε κάποια αυτοκίνητα πόλης όπως τα έλεγε, περίεργα, με μικρούς προβόλους, η “κουτιά”, ή ενός όγκου, τότε που τα αυτοκίνητα ήταν δυο ειδών : ή “κούρσες” (τριών όγκων οικογενειακά) ή “νεκροφόρες” ή “του υδραυλικού” (τα station wagon).  Φυσικά και το ξεπέρασε και τα χαρτιά πετάχτηκαν προ πολλού. Σήμερα όμως αυτά τα οχήματα κυκλοφορούν στο δρόμο. Λέγονται smart, IQ, CUBE και  αλλιώς.  Εγώ έχοντας την εικόνα μπορώ να τα θυμηθώ. Φυσικά και δεν είναι τα ίδια με τα σχέδια ενός δωδεκάχρονου του 1970. Όμως οι βασικές αρχές είναι οι ίδιες. Η βασική σκέψη είναι η ίδια. Αν σε εκείνες τις εποχές υπήρχε το διαδίκτυο του σήμερα, θα μπορούσε ενδεχομένως να τα είχαν δει και άλλοι.

Είμαστε στις αρχές της νέας χιλιετίας. Σκεφτόμουνα να αποκτήσω το πρώτο μου smart phone και το συζητούσα με τον κουμπάρο μου – στέλεχος σε πολυεθνική εταιρία παραγωγής λογισμικού. Στη κουβέντα λοιπόν μου λέει. Όλα αυτά για τα notebook έχουν ημερομηνία λήξης. Σε 5-6  χρόνια όλα αυτά θα έχουν καταργηθεί και θα είναι όλα σε ένα τηλέφωνο. Σήμερα αυτός κυκλοφορεί με ένα Blackberry Storm και εγώ με ένα LG Arena στη τσέπη. Και τα δυο κάνουν πολλά περισσότερα από αυτά που συζητάγαμε σαν δυνατότητες το 2003.  Και μάλλον ακόμα δεν τα έχουμε δει όλα.

Και πάμε στο σήμερα. Ή καλύτερα στο χθες.  Είχα υπηρεσία στο σχολείο. Κάθε Τετάρτη κάποιοι καθηγητές είναι στο σχολείο. Μας παίρνουν λοιπόν από την Διεύθυνση ΔΕ και μας ζήτησαν μια επίσημη βεβαίωση με τον αριθμό των μαθητών της Α΄γυμνασίου, για τα netbook και επίσης τα αριστεία και βραβεία. Και ρωτάω – γιατί δεν τα καταλαβαίνω μερικά πράγματα. Πόσοι διευθυντές Γυμνασίου είναι στο σχολείο τους 15 Ιουλίου για να υπογράψει επίσημο χαρτί με αυτές τις πληροφορίες. Και όταν το είπαμε η απάντηση ήταν απλή. Αν δεν τα έχουμε μέχρι τις 20 Ιουλίου δεν θα μπείτε στο πρόγραμμα. Φυσικά και τα είχαν. Αλλά εγώ όντας πονηρός και κακός και προκατειλημμένος και … έμπειρος σε τέτοιες διαδικασίες δεν μπορώ να μη σκεφτώ και το πονηρό και κακό, “άστους να τρέχουν και αν προλάβουν…”. Όμως αυτά τα ζητάνε μέχρι 30 Ιουνίου που  είναι όλο το σχολείο ενεργό. Και η δικιά μας διευθύντρια έφυγε 8 Ιουλίου (ίσως από τους ελάχιστους διευθυντές Γυμνασίου που “δεν το έκλεισαν” 30 Ιουνίου). Για το Λύκειο δεν συζητάμε γιατί προχθές πήραμε τα αποτελέσματα των ειδικών μαθημάτων και εχθές το γραφείο ήταν σε πλήρη σύνθεση για να ολοκληρωθούν κάποιες γραφειοκρατικές διαδικασίες.

Για να ενημερώσω και όσους δεν ξέρουν. Θα δοθεί για όλα τα “πρωτάκια” του γυμνασίου ένα κουπόνι 450 € για την αγορά μαθητικού υπολογιστή ορισμένων και συγκεκριμένων προδιαγραφών – που έχουν ήδη δοθεί – και ουσιαστικά παραπέμπουν σε netbook.  Αλλά εγώ όντας πονηρός και κακός και προκατειλημμένος και … έμπειρος σε τέτοιες διαδικασίες δεν μπορώ να μη σκεφτώ τα εξής: Εγώ το πήρα πριν 6 μήνες αντί 400 € και ήταν από τα “μεγάλα” – με το σκληρό των 160 GB  και τα XP και 10άρα οθόνη (LG X 110). Και από εμένα έβγαλε ο πωλητής, ο κατασκευαστής, ο μεταφορέας, ο αποθηκάριος, το κράτος με τους φόρους, ο Μήτσος, ο Γιάννης (δεν τους ξέρω αλλά δεν θα υπάρχουν…θα υπάρχουν). Που θέλω να καταλήξω. ΑΝ το υπουργείο έκανε μια παραγγελία για περίπου 60-70.000 κομμάτια, πόσο νομίζετε ότι θα τα έπαιρνε; Σε μια τέτοια παραγωγή. Εγώ λέω 100 € και ίσως έβαλα και πολλά.  Δεν ξέρω τα του εμπορίου, αλλά σκέφτομαι ότι από την μεγάλη αλυσίδα που το πήρα εγώ, τα ενοίκια, οι μισθοί των δεκάδων υπαλλήλων που είχε το κατάστημα, τα ενοίκια, το “ρεύμα” και όλα όσα σημαίνει ένα τέτοιο κατάστημα μόνο από όλα αυτά, κάποιος πρέπει να τα πληρώσει. Και αυτό ο κάποιος είμαι εγώ ο τελικός καταναλωτής. Άρα… μάλλον καλά τα έβαλα.  Είναι και η ισοτιμία δολαρίου ευρώ που λειτουργεί υπέρ μας. Όλα καλά λοιπόν.

Και εντάξει το ποσό είναι υπεραρκετό. (Αν και, κατά τη δική μου ταπεινή άποψη, θα μπορούσαν τα 3/4 του ποσού ΑΝ είχαν εξοικονομηθεί να διατεθούν σε άλλα εποπτικά μέσα (projectors, οθόνες, DVD players και άλλα τέτοια), τα οποία να σημειωθεί ότι το καθένα κοστίζει όση μια επιδότηση netbook. (Σε τιμές τελικού καταναλωτή και όχι χονδρικές υπουργείου)

Και ωραία τα πήραμε. Αλλά “εμένα ο μπαμπάς μου, μου το είχε πάρει δώρο το καλοκαίρι….” και τώρα θα τα χάσω τα λεφτά; Όχι βέβαια… Θα πάρω δυο;;;; Να τα κάνω τι;;; Καλά θα βρεθεί κάποια λύση. Δεν “ξέρω ποια λύση” ακριβώς αλλά τα χρήματα δεν θα χαθούν και θα έχουμε win – win situation που λένε τα αμερικανάκια.” Δεν έχω κάτι υπόψη μου αλλά άκουσα πολλά για άλλες επιδοτήσεις τέτοιου τύπου.

Και εντάξει μπήκαμε στις τάξεις με τους νέους μας υπολογιστές, γυαλισμένους, φροντισμένους κλπ κλπ κλπ. Και απέναντί μας είναι ο καθηγητής. Ο ενημερωμένος στα ψηφιακά συστήματα με τα καινούργια προγράμματα τα ψηφιακά, ξέρετε αυτά που μας δώσανε και τα πήραν πίσω, όπως έχω ήδη γράψει, και οι ενημερωμένοι και πειθαρχημένοι μαθητές από την άλλη. Και ξεκινάμε.

– Ανοίξτε το πρόγραμμα …Ιστορίας.

– Κύριε εμένα δεν μου ανοίγει, λέει ο ένας.

– Κύριε που είναι αυτό;  λέει ο δεύτερος

– Κύριε μισό  λεπτό να ανοίξει λέει ο τρίτος

– Κύριε Ιστορία είπατε; Που είναι αυτό;

– Κύριε πάτησα λάθος κουμπί…

Να συνεχίσω ή το πιάσατε το υπονοούμενο; Θα γίνει χαμός. Διότι τα προγράμματα πρέπει να είναι idiot proof.  Όχι ότι οι  μαθητές ανήκουν σε αυτή τη κατηγορία. Κάθε άλλο. Αλλά είναι μάλλον βέβαιο ότι στον “κενό χρόνο” κάτι θα κάνουν, κάτι θα πατήσουν, κάποιο πρόγραμμα θα ανοίξουν, κάτι…. κάτι…. κάτι. Και αν έχει “φως” για άμεσο έλεγχο από το καθηγητή όπως διαφημίζει μια εταιρεία, ο καθηγητής μάλλον θα αλληθωρίσει για να παρακολουθήσει όλα τα φωτάκια.

Αυτό θα το δούμε μαζί να γίνεται… σε ένα δίμηνο περίπου με δεδομένο ότι όλα τα παιδιά θα προμηθευτούν έγκαιρα τα netbooks και όλα τα προγράμματα θα είναι έγκαιρα στα σχολεία, και όλες οι ψηφιακές εκδόσεις των βιβλίων θα είναι έγκαιρα έτοιμες.  Αλλά είπαμε εγώ είμαι κακός, …..

Τέλος πάντων. Τη καλημέρα μου και αφήστε τη σκέψη σας ελεύθερη να ταξιδέψει. Ονειρευτείτε και θα δείτε τελικά τα όνειρά σας να γίνονται πραγματικότητα.

Αποφοίτηση.

Αύριο είναι η τελευταία ημέρα σχολείου – τουλάχιστον επισήμως. Μετά από αυτό οι καθηγητές ξεκινάνε τις διακοπές τους. Μερικοί γιατί κάποιοι θα καθυστερήσουν λίγο ακόμα.  Έτσι μέχρι τις 10 περίπου του Ιουλίου θα πρέπει να είμαστε stand by μέχρι να δώσουν τα παιδιά τα μηχανογραφικά τους και μόλις τελειώσει αυτό τότε τελειώνουμε και οι υπόλοιποι. Φέτος πιέστηκαν τα πράγματα και θα τελειώσουμε σχετικά νωρίς.  Από τις 19/7 το 2007, στις 13/7 το 2008 φτάσαμε στις αρχές Ιουλίου το 2009.  Καλά είναι.

Τη Τετάρτη είχαμε τη γιορτή αποφοίτησης. Η γιορτή γίνεται στο σχολείο το οποίο μεταμορφώνεται. Μπαίνουν τραπέζια, διακόσμηση, μουσικές εγκαταστάσεις, συσκευές για προβολές. οθόνες σκηνές τα πάντα. Αλλά δεν θα σταθώ στο σκηνικό. Αυτό μπορείτε να το δείτε στη περυσινή αποφοίτηση. Φέτος θα σταθώ στη μεταμόρφωση των παιδιών.

Αυτοί οι οποίοι φύγαν από το σχολείο δεν ήταν μαθητές.  Ήταν νέοι και νέες διαφορετικοί.  Το μάτι τους “γυάλιζε” και κοίταζε μακριά.  Το χαμόγελο τους φώτιζε και έφτανε μέχρι τα αφτιά.  Λάμπανε από όποια μεριά και αν τους κοίταζες. Είναι περίεργο πως αλλάζουν μέσα σε μια μέρα. Ή μήπως δεν αλλάζουν. Είναι πάντα έτσι αλλά εμείς δεν μπορούμε να τα δούμε. Μέσα στο τρέξιμο της καθημερινής διδασκαλίας, του άγχους της ύλης, της αγωνίας τους για να τελειώσει αυτή η χρονιά και να δώσει τα αποτελέσματα που επιθυμούν, δεν αφήνουν κανένα μας να δει. Να δει τι είναι αυτοί οι νέοι άνθρωποι που έχουμε μπροστά μας. Και τα μαθαίνουμε λίγα λίγα και σιγά σιγά. Και εκεί ανακαλύπτουμε ότι για παράδειγμα μπορεί ο Θάνος να με παίδεψε πέρυσι στη χημεία – και τελικά να μην έμαθε – αλλά η αγάπη του είναι η μουσική και στο φετινό schoolwave θα βρεθεί στη σκηνή για να τραγουδήσει για όλους τους συμμαθητές του.  Εμένα δεν μου δόθηκε ποτέ η δυνατότητα να τον ρωτήσω πως πάει το τραγούδι. Συνήθως ρωτούσα ονόματα ενώσεων. Η έπρεπε να πάω εκδρομή μαζί τους (πενθήμερη) για να μάθω την αγάπη της Εύης για το χορό και την αγωνία της για τα “παραπάνω κιλά” που πήρε και τις εξετάσεις χορού που έδινε.  Το κατάλαβα από τα πειράγματα που της κάνανε για το τι τρώει. Όταν την έβλεπα να αδυνατίζει είχα ανησυχήσει για νευρική ανορεξία αλλά … όχι για το μπαλέτο!!!

Αυτό είναι τελικά το σύστημα;  Έχεις στα χέρια σου νέους ανθρώπους και τους δίνεις ό,τι μπορείς καλύτερο από γνώσεις για να πετύχουν τους στόχους τους – που τελικά δεν τους ξέρεις – και τι γνωρίζεις για αυτούς; αν μάθανε ή όχι χημεία, μαθηματικά, αρχαία… Είναι πολύ λίγα. Δεν θα ξεχάσω  το χαμόγελο της Ειρήνης όταν ήρθε όλο καμάρι και μου είπε “Τελικά μάλλον θα γίνουμε συνάδελφοι…” Μόλις συντονίστηκα συνειδητοποίησα ότι περνάει χημικό και ήταν πολύ χαρούμενη για αυτό.  Η την έκφραση της Μυρτώς (μη μου πείτε Μυρτούς!!!! φρικάρω λίγο) – που είχε τον μεγαλύτερο βααθμό πρόσβασης (κάπου 19500) όταν τη ρώτησα “τι χτυπάς”, και μου είπε “Μα… φυσικό… φυσικά”. Δίπλα ήταν ο συνάδελφος φυσικός τον οποίο και κατηγόρησα άμεσα … για τα παραδείγματα που δίνει στα παιδιά.  Αυτά τα μαθαίνουμε τυχαία και από σπόντα.

Και πόσα άλλα δεν ξέρουμε και ούτε θα μάθουμε ποτέ.  Το σίγουρο είναι ότι τα παιδιά έχουν ανοίξει τα φτερά τους και φεύγουν. Εμείς ίσα που προλαβαίνουμε να “καθαρίσουμε” τη φωλιά και να περιμένουμε τα καινούργια παιδιά για να μπορέσουμε “να τα μάθουμε να πετάνε”. Να τους δώσουμε τη δυνατότητα να ονειρευτούν και να μπορέσουμε να τα στηρίξουμε σε αυτή τους τη προσπάθεια.

Καλό ταξίδι λοιπόν μέσα στη ζωή που ανοίγεται μπροστά σας. Και μη ξεχνάτε να γυρνάτε καμιά φορά από τη “φωλιά” να μαθαίνουμε νέα σας, γιατί αυτό μας δίνει κουράγιο να συνεχίζουμε. Όσο σας βλέπουμε να προοδεύετε και να προχωράτε τόσο “φουσκώνουμε” από υπερηφάνεια. (Για όσους με ξέρουνε μπορούν να καταλάβουν ότι είμαι πολύ περήφανος… μα πάρα πολύ περήφανος)

Τη καλησπέρα μου.

Τελειώνει ο μαραθώνιος των εξετάσεων.

Αύριο είναι η τελευταία μέρα των εξετάσεων.  Όπως γίνεται πάντα σε κάθε τέλος έχουμε και μια αρχή. Έτσι μετά από 34 μέρες εξετάσεων επιτέλους αύριο είναι η τελευταία μέρα. Οι μαθητές είναι αυτοί που ταλαιπωρήθηκαν περισσότερο μια και στα είκοσι μου χρόνια δεν θυμάμαι εξετάσεις να έχουν τόσο μεγάλη διάρκεια.  Αύριο θα ζητήσουμε από τους μαθητές να αφήσουν τις πετσέτες και τα βατραχοπέδιλα έξω από τη τάξη και να κάτσουν τουλάχιστον για μισή ώρα. Γιατί τα λέω αυτά…

Μα είναι φανερό ότι αύριο θα είναι “φευγάτοι” και όχι άδικα. Άρα το τελευταίο μάθημα… θα είναι συνοπτικό. Πάει και αυτό.  Καθόμουν στην επιτήρηση προ ημερών και έβλεπα πάλι τους καινούργιους απόφοιτους. Πάντα σε τέτοιες περιπτώσεις προσπαθώ να θυμηθώ τι μου μένει από όλα αυτά τα παιδιά. Και το μόνο που μπορώ να πω και αυτό με επιφύλαξη είναι αν είναι καλοί μαθητές. Και αναλογίζομαι αν έχοντας αυτά τα παιδιά στη τάξη δύο ή τρία χρόνια, το μόνο που γνωρίζω για αυτά είναι τι βαθμό πήραν στη χημεία(!). Και προσπαθώ να σκεφτώ αν είναι τελικά αυτό που αξίζει…Τι γνωρίζουμε από το χαρακτήρα των παιδιών; Εντάξει κάτι βγαίνει αλλά και πάλι είναι σε μια ηλικία “ρευστή” με αποτέλεσμα και αυτό να  μην είναι κάτι σίγουρο. Μη ξεχνάμε ότι σε αυτές τις ηλικίες τα παιδιά λειτουργούν προσωποκεντρικά. Σε απλά ελληνικά αν “δεν σε πάνε” θα δεις το χειρότερο χαρακτήρα τους, και όταν τα ξανασυναντήσεις μετά από κάποια χρόνια βρίσκεσαι προ εκπλήξεως. (ευχάριστης).  Δεν ξέρω. Μετά από τόσα χρόνια ακόμα έχω αυτή την ανησυχία. Και ακόμα σκέφτομαι ότι πάλι “φύγανε” 80 παιδιά και θα έρθουν τα επόμενα. Και πάλι τα ίδια. Και τι μένει… μια εικόνα ασαφής.

Και πάμε στην αρχή… Αύριο βγαίνουν τα αποτελέσματα των εξετάσεων. Θα αναρτηθούν – αν γίνουν όπως λένε – σε όλα τα σχολεία. Και αρχίζουν οι υπολογισμοί, τα μόρια, οι αλγόριθμοι και έρχονται τα όνειρα, οι αγωνίες, οι διαδικασίες, η γραφειοκρατία και όλα όσα είναι απαραίτητα για ένα καινούργιο ξεκίνημα… η για ένα απολογισμό και προγραμματισμό για το επόμενο βήμα.

Πάμε  μετά… άλλο ξεκίνημα.

Οι μαθητές της Β’ Λυκείου ξεκινάνε τη καινούργια διαδικασία για τις εξετάσεις της επόμενης χρονιάς.

Και συνεχίζουμε έχει και τρίτο…

Για τους καθηγητές έχουμε ένα αγώνα δρόμου, να βγουν αποτελέσματα, να αναρτηθούν, να περαστούν στα ατομικά δελτία, να γίνουν οι νέες εγγραφές, για να προλάβουμε την ερχόμενη Τρίτη να το κλείσουμε το “μαγαζί”. Κάποιοι θα παραμείνουν για καμιά δεκαριά μέρες – όπως ο γράφων – γιατί πρέπει να είναι εκεί μήπως χρειαστεί κάτι από το σύστημα  Βέβαια έχουμε ένα “όραμα” αυτό του καλοκαιριού. Και δεν θέλω να ακούω τα τετριμμένα περί τριών μηνών διακοπών κλπ κλπ. Σκεφτείτε το εξής απλό : Πόσοι από εσάς αντέχουν τα 2 δικά σας παιδιά όταν έχουν το κάτι τις τους (κν νευράκια). Εμείς έχουμε τριάντα “διαφορετικά” και δεν είναι και δικά μας. (για να δείχνουμε υπομονή και ανοχή). Με τριάντα διαφορετικές ανατροφές – όχι πάντα οι καλύτερες – και μετά τα διδάσκουμε κάποια μαθήματα που τα περισσότερα από αυτά δεν τους ενδιαφέρουν… και εμείς πρέπει να τα κρατήσουμε και να τα διδάξουμε. Και σε πολλές περιπτώσεις να τα ακούσουμε, να τα συμβουλέψουμε, να τα παρηγορήσουμε, να τα μάθουμε να εκτιμούν και να συμπεριφέρονται σωστά, και γενικά να κάνουμε πολλά πράγματα που δεν είναι όλα μέσα στην περιγραφή του επαγγέλματος… (αν με εννοείτε τι εννοώ). Αν τα σκεφτείτε όλα αυτά, νομίζω ότι μπορείτε να καταλάβετε τη σημασία της “αποτοξίνωσης” των δυο μηνών. Και από την άλλη δεν είναι ακριβώς έτσι. Γιατί πάντα κάτι θα πρέπει να κάνεις για την επόμενη χρονιά, να προετοιμαστείς, να προγραμματίσεις… με δυο λόγια να προετοιμάσεις την επόμενη χρονιά. Τέλος πάντων δεν νομίζω ότι σας πολυενδιαφέρουν όλα αυτά. Άλλωστε είτε έτσι είτε αλλιώς οι εκπαιδευτικοί έχουν δυο μήνες άδεια το καλοκαίρι.

Τέλος πάντων. Τη καλησπέρα μου σε όλους.

Τελικά μείναμε λίγοι…

Πριν λίγες μέρες έγινε μια εκδήλωση στο σχολείο για τη λήξη της σχολικής χρονιάς. Είναι ένας τρόπος να βρεθεί όλο το προσωπικό μαζί και να διασκεδάσει με “ένα ποτάκι”. Σε αυτή την εκδήλωση συνήθως ανακοινώνονται οι αποχωρήσεις από το σχολείο λόγω συνταξιοδότησης ή μετάθεσης.

Έτσι και φέτος αποχώρησαν λόγω συνταξιοδότησης έξι συνάδελφοι από τους οποίους οι τέσσερις του Ελληνικού τομέα – όπως λέμε- και τους οποίους τέσσερις γνώριζα μόλις 20 χρόνια – και κάτι ψιλά.  Η συγκίνηση ήταν πολύ έντονη γιατί με κάποιους από αυτούς τους συναδέλφους είμασταν πολύ κοντά όλα αυτά τα χρόνια. Δεν έχω σκοπό να αναφέρω ποιοι ήταν και τι ήταν ο καθένας – άλλωστε δεν λέει τίποτα για εσάς – αλλά θα αναφέρω κάποιες δικές μου σκέψεις σε αυτή τη τελετή.

Φυσικά ήμουν πίσω από τη κάμερα, και έτσι δεν θα με δει κανείς στη τηλεόραση, και δεν θα καταλάβει κανείς τίποτα… μόνο αυτοί που ήταν δίπλα μου ξέρουν.

Όμως αυτοί οι άνθρωποι όταν εγώ ξεκινούσα και είχα την ανάγκη στήριξης και υποστήριξης ήταν εκεί έτοιμοι να προσφέρουν. Γιατί έτσι είχαν μάθει. Ποτέ δεν το “έπαιξαν” παλιοί  και υπεράνω. Πάντα ήταν εύκολο να τους βρεις και να τους μιλήσεις. Και πάντα ήταν έτοιμοι να προσφέρουν. Γιατί έτσι είχαν μάθει. Σήμερα από τη μια οι νέοι καθηγητές – πολλοί από αυτούς για να μην είμαι απόλυτος – γεννήθηκαν έτοιμοι και δεν έχουν ανάγκη κανένα, και από την άλλη αν τολμήσεις να συμβουλέψεις ή να πεις κάτι σε κοιτάνε… κάπως. Οι δυο φιλόλογοι με έμαθαν να σκέπτομαι και να διαβάζω. Ακούγεται περίεργο αλλά δεν είναι. Το βάθος ενός κειμένου και οι έννοιες που κρύβονται μέσα σε αυτό αποκαλύπτονται μόνο  αν ξέρεις να διαβάζεις. Και εγώ έμαθα στα… 30-35 μου. Η μία μάλιστα από αυτές όταν βρεθήκαμε να προετοιμάζουμε μια ομάδα για ένα αγώνα επιχειρηματολογίας – αντιλογίας σαν συνεργάτες, δεν είχε καταλάβει ότι ήταν μόνη της και όλοι μαθαίναμε από αυτά που έλεγε. Πολύ περισσότερο εγώ που καταλάβαινα πολύ περισσότερο τις αδυναμίες μου. (Για όσους έχουν απορία που κολλούσα εγώ σε αυτό, ενημερώνω ότι με έχει απασχολήσει πολύ η λεγόμενη γλώσσα του σώματος και πως γενικά “στεκόμαστε” μπροστά σε κοινό. Έτσι εγώ είχα αναλάβει το στήσιμο της ομάδα και η Κατερίνα το θέμα της επιχειρηματολογίας). Ο δε Θανάσης, η λεγόμενη ήρεμη δύναμη των φυσικών επιστημών, νομίζω δεν θέλει άλλο χαρακτηρισμό.

Τώρα γιατί το πρώτο πληθυντικό; Γιατί έχουμε μείνει 6 όλοι όλοι αυτοί που έχουμε πολλά χρόνια στο σχολείο. Οι υπόλοιποι 35 περίπου είναι κατά πολύ νεώτεροι. Και τι σημαίνει αυτό; Πρώτα απ’ όλα δεν γνωρίζουν την ιστορία και προϊστορία του σχολείου. Δεν μπορούν να αντιληφθούν πως κάποια πράγματα είναι όπως είναι και για πολλά από αυτά τι αγώνες έχουν γίνει. Οι απόφοιτοι – που για μένα αποτελεί ένα τεράστιο κεφάλαιο – χάνονται και ξεχνιούνται. (εκεί έχω ένα κόλλημα. Αυτά τα πάλαι ποτέ παιδιά και νυν νέοι, οικογενειάρχες, επαγγελματίες …πιστεύω ότι θα έπρεπε να είναι κοντά στο σχολείο. Και για τους ίδιους και για το σχολείο. Είναι ένας ισχυρός συνδετικός κρίκος μεταξύ τους. Τώρα που ανανεώνεται ο κόσμος οι παλιοί απόφοιτοι δεν θα σημαίνουν κάτι για το προσωπικό… άρα ούτε κρύο ούτε ζέστη). Θα μου πείτε ότι αφού ανανεώνεται ο σύλλογος είναι καλό. Ναι … εντάξει… αλλά και πάλι… αλλάζει μια φυσιογνωμία που δημιουργήθηκε με πολύ προσπάθεια, από πολλούς ανθρώπους πριν. Να μην αλλάξει θα μου πείτε. Δεν ξέρω ίσως αλλά … μάλλον γέρασα.  Είπαμε ο περυσινός μαθητής το είπε…”το αύριο είναι εδώ”  και μάλλον εγώ αγωνίζομαι να το φτάσω και να το καταλάβω.

Πολλές σκέψεις χύμα, όπως συνήθως άλλωστε. Τακτοποιείστε τις εσείς όπως νομίζετε. Α! Έβαλα και 2-3 τούρτες να ¨παίζουν” στις φωτογραφίες αλλά μη τις φάτε ολόκληρες και μου πάθετε ζάχαρο…

Τη καλημέρα μου.

Τι σημαίνει συμμαθητής…

Ήταν 1979. Τότε καμιά εκατοστή 17άρηδες τελειώνανε το 2ο Λύκειο Αρρένων Βύρωνα. Είχαμε ένα δύσκολο καλοκαίρι με διάβασμα μπροστά μας μια και τότε οι εξετάσεις γίνονταν Σεπτέμβρη. Και φυσικά δεν θα πω ότι τότε είμασταν όλοι μαθητάρες και γίναμε μεγάλοι και τρανοί. Βγήκαμε στο κόσμο μη γνωρίζοντας τίποτα. Τι πρωτότυπο. Και δεν ξέραμε τι θα κάνουμε… σαν μεγαλώσουμε. Άλλο πρωτότυπο.  Όσοι “ήταν τυχεροί” μπήκαν σε κάποιο πανεπιστήμιο και πήραν μια “πίστωση χρόνου” τεσσάρων ετών (ή και παραπάνω). Οι άλλοι κοίταξαν πως θα συνεχίσουν. Άλλοι ξαναδώσανε, άλλοι φύγανε εξωτερικό, άλλοι ψάξανε να βρούνε το δρόμο τους με τις δυνατότητες που είχαν.  Ομως όποιο δρόμο και αν πήραμε κάτι έμεινε.  Έμεινε μια “κόλλα” που εξακολουθεί να μας τραβάει και να μας φέρνει κοντά.Να μας κάνει χαρούμενους στα καλά νέα συμμαθητών και να λυπούμαστε στις λύπες τους. Το ότι έχουμε να βρεθούμε 15 και 20 χρόνια δεν λέει τίποτα απολύτως.

Τι μπορεί να είναι αυτή η κόλλα; (Από εδώ και κάτω είναι απαγορευμένο κείμενο και δη για τους μαθητές μου).

Οι πλάκες στη τάξη; Τα ξυπνητήρια που κυκλοφορούσαν την 7η ώρα τα απογεύματα πριν το φροντιστήριο; (Φυσικά και είχαμε πρωί απόγευμα και φυσικά πηγαίναμε φροντιστήριο στο κέντρο.)  Μήπως τα σάντουιτς που φτιάχναμε για να τη βγάλουμε μέχρι τις 11 που θα γυρνούσαμε στο σπίτι – και φυσικά τα τρώγαμε στη τάξη. Μήπως το ράγκμπυ που παίζαμε (έτσι το λέγαμε γιατί είχαμε απλά μια μπάλα-πεπόνι του ράγκμπυ) Στη πραγματικότητα μάλλον ξύλο παίζαμε.. Κάθε Παρασκευή μεσημέρι τη τελευταία ώρα παίζαμε πρακτικό κλασσικό. Πολύ σπρώξιμο πολύ αγκωνιά, αλλά όχι καυγάς. Μπορεί να φεύγαμε μελανιασμένοι αλλά φεύγαμε όλοι μαζί. Μήπως η πενθήμερη και το κυνήγι που κάναμε στα σχολεία που είχαν κοπέλες (μικτά ή – η καλύτερή μας- θηλέων).  Και μετά τα πάρτι, οι βόλτες, οι πρώτοι έρωτες αλλά και οι γάμοι, οι κουμπαριές, και όλα όσα συνήθως ακολουθούν.

Περνάει ο καιρός και βρισκόμαστε σε ένα γήπεδο 5Χ5. Είμασταν στα 40 μας. Και η μέση ηλικία …40. Η ομάδα (ένα όνομα και για τις δυο): ” millenium ” γιατί όταν παίζαμε μέσα στο γήπεδο ήταν …μισή χιλιετία. (τουλάχιστον) με τους αναπληρωματικούς. Και η ώρα άγρια 1-3 το μεσημέρι. Και εκεί έγινε ένα περιστατικό  που το αναφέρω για να καταλάβετε τι εννοώ.

Ο Γιώργος έχει μαυρίλες και κρίση των 40 (μπα καλέ, πρώτη φορά ξανασυμβαίνει, … μα τι λένε;;;;), ότι δεν έχει κάνει τίποτα και έχουν περάσει τα χρόνια και … και … και …

Και του λέει ο Γιάννης τα εξής που τα άκουσα και κουφάθηκα  αλλά και το ευχαριστήθηκα. Διαβάστε και …κουφαθείτε και εσείς.

-Να σου πω κάτι που έχεις κάνει και δεν το έχεις πάρει χαμπάρι; (Ναι είπαμε και οι δύο) Το ότι σήμερα είμαι αυτό που είμαι το οφείλω σε εσάς και σε μεγάλο βαθμό σε εσένα – λέει στον Γιώργο.  Κόκκαλο ο Γιώργος. Γιατί; ρώτησε. Συνεχίζει ο Γιάννης… Όταν εγώ ήμουνα στο Λύκειο ήμουν ένα ρεμάλι. Είχα μπλέξει στη “νύχτα”, έφευγα το απόγευμα και γυρνούσα χαράματα και συνήθως κοιμόμουνα. Για δε το σχολείο ούτε κουβέντα. Είχα ήδη χάσει δυο χρονιές (αυτό το ξέραμε – τα άλλα εγώ όχι) Και εσείς με αγκαλιάσατε σαν ομάδα. Κανένας δεν ρώτησε ποιος είμαι τι είμαι και τι κάνω.  Για όλους σας ήμουνα ο συμμαθητής σας, και μέσα από αυτή τη συμπεριφορά σας μπόρεσα να δω τι σημαίνει να έχεις οικογένεια πίσω σου (κανένα σχόλιο εδώ), και τι σημαίνει να έχεις φίλους. Εσύ δε -λέει στο Γιώργο – με πήρες κοντά σου στα μαθήματα και (ήταν κοντά τα γράμματα στα επώνυμα) και διαβάζαμε μαζί. Όχι ότι καταλάβαινα αλλά με βοήθησες και με τις εξετάσεις που μου έλεγες, ότι μπορούσες, τελικά είδα ότι μπορούσα και εγώ να κάνω κάτι για μένα. Και προσπάθησα όσο μπορούσα και τελείωσα. Επειδή είσασταν εσείς. Και τώρα έχω δουλειά, οικογένεια, σπίτι, παιδιά  και είμαι σε μια κατάσταση που την οφείλω σε εσάς. Μη μου λες λοιπόν ότι δεν έκανες τίποτα (!!!) Και εμείς τον ακούγαμε χωρίς να μπορούμε να πούμε τίποτα.

Γιατί όλα αυτά; Μα κλείσαμε τα τριάντα χρόνια από την αποφοίτηση και έχουμε ξαμολυθεί να τους μαζέψουμε και έρχονται … τρέχοντας.  Βέβαια έχουμε … απουσίες δυστυχώς αλλά και αυτά…αναμενόμενα είναι.

Πολύ μου αρέσουν αυτές οι φάσεις. Στήνω και άλλη μια μάζωξη για την εισαγωγή στο Πανεπιστήμιο των Ιωαννίνων στο χημικό. Θα σας ενημερώνω σχετικά.

Έχοντας λοιπόν τέτοιες εμπειρίες μπορείτε να καταλάβετε γιατί κυνηγάω τους μαθητές μου να φτιάξουν σύλλογο και αυτοί σφυρίζουν αδιάφορα. Τι να κάνω…. Προσπαθώ αλλά μάλλον βαριούνται. Δεν πειράζει. Τώρα είναι στα 35 οι παλιοί μαθητές μου ίσως όταν φτάσουν στα… χρόνια μου να το δουν διαφορετικά .

Τη καλησπέρα μου.

Κριτική και αυτοκριτική στην εκπαίδευση

Παίρνω αφορμή από μια καταχώρηση του φίλου μου του Χρυσόστομου εδώ πάνω στην εργασία που παρουσίασε στη Φλώρινα στις αρχές του Μάη. Το θέμα είναι ότι στα blogs των εκπαιδευτικών δεν γίνεται αναστοχασμός και αξιολόγηση της εργασίας των εκπαιδευτικών από τους ίδιους ή/και άλλους εκπαιδευτικούς. Αυτό λοιπόν με γύρισε πίσω περίπου 20 χρόνια όπου θυμήθηκα τις βασικές οδηγίες που μου είχαν δώσει καθηγητές που με καθοδηγούσαν στα πρώτα μου βήματα στις σχολικές αίθουσες. Τότε ήμουν 27-28 χρονών.

Οδηγία πρώτη. Οι καθηγητές διαφέρουν απότους μαθητές. Στην εμφάνιση, στη συμπεριφορά, στα πάντα. Φορούσα τα τζινάκια μου, τα σνικεράκια μου και είχα μια τσάντα από αυτές του “μοναστηρακίου” κρεμαστή με δέρμα βακέτας (όπως το λέγανε) πολύ της μόδας τότε. Συμμορφώθηκα και άλλαξα τσάντα – για λίγο. Τώρα έχω ένα back-pck κολλεγιακού τύπου με θήκη για notebook .

Οδηγία δεύτερη. Οι καθηγητές αν κάνουν λάθη, δεν το λένε. Απλά το προσπερνάνε. Έτσι δεν χάνουν την αξιοπιστία τους. Για δε τα δύσκολα θέματα, αν τύχει και ερωτηθούν, τα μπερδεύουν και πάνε τη συζήτηση σε πιο δύσκολα “ψαρωτικά”  θέματα που όμως γνωρίζουν καλά.  Έτσι δεν επιτρέπουν καιτην αμφισβήτηση. Ναι εντάξει. Είναι πολλές οι φορές που πήρα “δουλειά για το σπίτι” γιατί το θεωρώ παράλογο να περιμένεις κάποιος να τα γνωρίζει όλα.  Όπως ακόμα πιο παράλογο για κάποιον είναι να νομίζει ότι τα ξέρει όλα.

Οδηγία τρίτη. Δεν ρωτάμε τους μαθητές την γνώμη τους. Σιγά μη τους βάλουμε κριτές στο έργο μας. Πρέπει να δέχονται αξιωματικά ότι τους λέμε και σαφώς δεν έχουν δικαίωμα να κρίνουν. Η αλήθεια είναι ότι πολλες φορές μέσα από συζητήσεις μπόρεσα να δω τα λάθη μου. Κάποια πράγματα που τα παιδιά θεωρούσαν λάθος εγώ είχα άλλη άποψη και μέσα από κουβέντα ή διατηρούσαμε τια απόψεις μας ή συμφωνούσαμε ότι διαφωνούσαμε.

Οδηγία τέταρτη. Στηναρχή τους “παίρνεις τον αέρα” και τους τον αφήνεις λίγο λίγο. Η αλήθεια είναι ότι αυτό δεν το κατάλαβα ποτέ. Γιατί να μπαίνεια ανταγωνιστικά και επιθετικά μέσα σε ένα χώρο εργασίας και συνεργασίας. Για μένα δεν έχει νόημα και ποτέ δεν το έκανα. Η αλήθεια είναι ότι πολλά παιδιά έχουν τη τάση να εξαντλούν τα όρια και κοιτάνεπως θα σε εξωθήσουν “εκτός εαυτού”. Αλλά υπάρχουν “τεχνικές”, που να μπορείς να βρεις μια ισορροπία. Για μένα η πιο αποτελεσματική τεχνική είναι η συζήτηση και κυρίως η συζήτηση μέσα στο τμήμα, όπου μπαίνουν τα θέματα συμπεριφοράς ανοικτά και μέσα από αυτες όλη η τάξη καταλήγει σε μια συμφωνία. Αυτό έχει δουλέψει πολλές φορές σε τμήματα στα οποία είμαι υπεύθυνος. Το πρόβλημα είναι ότι δεν είναι δυνατόν καθε φορά να ξεκινάς μια συζήτηση.Όμως σε πολλες περιπτώσεις “το χάσιμο μιας ώρας” σώζει πολλές άλλες ώρες.

Η αλήθεα είναι ότι πάντα είχα κάποια συγκεκριμένη άποψη για το πως γίνονται τα πράγματα. Όχι πάντα σωστή ή λειτουργική – οφείλω να ομολογήσω – αλλά μέσα από τη πράξη έβγαινε το αποτέλεσμα και η αξιολόγηση. Για παράδειγμα πριν 10 χρόνια έφτιαξα ραδιοφωνικό σταθμό στο σχολείο μέσα στα πλαίσια τη μαθήματος Τεχνολογία Επικοινωνιών, και οργάνωσα τη τάξη με τρόπο λειτουργίας ενός σταθμού (όσο μπορούσα να γνωρίζω).  Και απέτυχα. Γιατί; Γιατί τα παιδιά δεν μπόρεσαν ποτέ να καταλάβουν τη δύναμη που τους έδινε το μικρόφοωνο. Δεν μπόρεσαν να καταλάβουν τι σημαίνει να σε ακούει όλος ο κόσμος… Και έκελισε. Το κακό είναι ότι “το  έκαψα το χαρτί” και τώρα δεν μπορώ να ξαναπροτείνω κάτι τέτοιο. Γιατί το λέω αυτό; Αυτά που συζητάμε τώρα, για το πως θα ανακαλύψουν οι μαθητές μας πράγματα και δεν θα χρειάζεται να τα δέχονται έτσι γιατι το λέμε εμείς, το δοκίμασα και μετά από συζήτηση αποφασίσαμε πως θα γίνει και τι θα γίνει. Και το όνομα βγήκε με τετοιες διαδιακσίες YAK FM και αφίσσες και πρόγραμμα και όλα.

Πρέπει να δοκιμάζουμε. Να προσπαθούμε. Να ψάχνουμε. Οι μαθητές μας πλέον βαριούνται την από καθέδρας διδασκαλία.  Αλλά  πρέπει να μάθουμε επίσης τους μαθητές μας να σέβονται, να συμπεριφέρονται σωστά, να εκτιμούν και να συζητούν. Όλα μέσα στο παιγνίδι είναι.

Άρα Χρυσόστομε καταλαβαίνεις ότι αν οι τέσσερεις βασικές αρχές που μου είχαν πει όταν ξεκίνησαν εξακολουθούν να ισχύουν – που ισχύουν αλλά λέμα τώρα – δύσκολα μπορεί να ασκήσει κανείς κριτκή … στον εαυτό του. Επειδή ξέρω ότι με διαβάζουν και μαθητές και μερικοί μαθητές μου ας μιλήσουν και να πουν τη γνώμη τους. Μπορείτε να δείτε και μια συζήτηση στο i-school σχετικά με το ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΙΔΑΝΙΚΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ για να πάρετε μια ιδέα.

Τη καλησπέρα μου.

Η αγωνία του τρίτου από το τέλος.

Σήμερα επιτήρησα για τελευταία φορά φέτος σε εξετάσεις τρίτης Λυκείου (Πανελλαδικές – όπου ως γνωστόν δίνανε Χημεία) Και επιτηρούσα σε τεχνολογική κατεύθυνση που έδινε “Αρχές οργάνωσης σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον”. Ένα μάθημα που αγνοώ πλήρως αλλά από ότι φαίνεται μπορώ να καταλάβω μια και έχω ασχοληθεί με προγραμματισμό και δομημένη γλώσσα προγραμματισμού (προ Visual εποχή). Τέλος πάντων. Όταν επιτηρείς, δεν έχεις τι να κάνεις οπότε παρατηρείς. Παρατηρείς τα πάντα. Όλα όσα γίνονται. Εκφράσεις γκριμάτσες, κινήσεις σώματος και ό,τι άλλο μπορείς να δεις.

Πέρασε η ώρα και είδαμε ότι θα εξαντλούσαν τον χρόνο. Δικαίωμά τους βέβαια και καλά κάνουν. Αλλά θα σταθώ στον τρίτο από το τέλος, και στον προτελευταίο. Ο τρίτος από το τέλος παρέδωσε το γραπτό του, ελέγχθηκε, σφραγίστηκε και μπήκε μαζί με τα άλλα.

Ο προτελευταίος, δεν μπορεί να φύγει και πρέπει να περιμένει το τελευταίο για να φύγουν μαζί. Δεν επιτρέπεται αν μείνει ένας μαθητής στο τέλος ή ένας επιτηρητής στη τάξη. Έτσι ο προτελευταίος είναι υποχρεωμένος να περιμένει. Δεν το ήξερε και δεν ενθουσιάστηκε να περιμένει. Δεν περίμενε πολύ, καμιά δεκαριά λεπτά.  Αλλά πρέπει να του φάνηκαν τεράστιος χρόνος.

Άρα όσο περνάει ο χρόνος ο τρίτος από το τέλος κάνει ένα “αγώνα δρόμου” να προλάβει να φύγει, πριν μπλοκαριστεί από τον τελευταίο συμμαθητή – συνυποψήφιο.

Όσοι δεν δίνουν μεθαύριο Αρχές Οικονομικής Θεωρίας, είναι το τελευταίο μάθημα και είναι επιλογής, τελειώσαν σήμερα. Ήδη πιάνοντας κουβέντες μεταξύ των παιδιών, οι παραλίες τους περιμένανε σήμερα αμέσως μετά το μάθημα.

Καλά αποτελέσματα σε όλους, και μακάρι οι βαθμοί που θα μαζέψουν να είναι αρκετοί για όλα τα παιδιά για να πετύχουν τους στόχους τους.

Υπήρχε αρκετό παρασκήνιο, σε όλες τις μέρες.Χαρακτηριστικά θα αναφέρω δυο με διαφορετικά αίτια.

Η κούραση ήταν εμφανής σε πολλά παιδιά. Μάλιστα σε μια περίπτωση ένας μαθητής κοιμήθηκε – κυριολεκτικά – στο θρανίο. Είδε και απόειδε ότι δεν μπορεί να γράψει άλλα στο μάθημα αυτό, έκλεισε το τετράδιο, δίπλωσε τα χέρια, ακούμπησε το κεφάλι του και περίμενε να πάει 10 η ώρα για να μπορέσει να φύγει. Είχαν μείνει περίπου 45 λεπτά και σε κάποια φάση ακούστηκε το ρυθμικό φύσημα  που κάνει κάποιος όταν κοιμάται. Όχι ροχάλισμα αλλά φύσημα. Κοιτάω τη συνάδελφο που επιτηρούσαμε μαζί, και συμφωνήσαμε ότι έπρεπε να τον ξυπνήσουμε – όχι ότι υπήρχε περίπτωση να γίνει κάτι άλλο – αλλά κυρίως για να τον προστατέψουμε τον ίδιο από τους συμμαθητές του που δεν είναι γενικά ιδιαίτερα “λεπτοί” στο χειρισμό τέτοιων καταστάσεων. Ρίχνω μια ματιά στο δελτίο να δω το όνομα, σκύβω τον χτυπάω ελαφρά στη πλάτη και του λέω:  “Γιάννη”  ξύπνα, ακούγεσαι… όσο πιο ήρεμα και πιο σιγά μπορούσα στο αυτί  του.  Τρόμαξε γιατί ήταν στον πρώτο – βαθύ – ύπνο. Οι πολύ κοντινοί συμμαθητές το πήραν είδηση, οι άλλοι δεν πήραν είδηση.

Το δεύτερο είχε να κάνει με ένα ατύχημα. Μαθητής ζητάει να πάει τουαλέτα, τον συνοδεύω και όταν πήγε να πλύνει τα χέρια του, η βρύση “έβηξε” και πέταξε νερά στο… καίριο σημείο. Και φυσικά το παιδί κόμπλαρε διότι όποιος τον έβλεπε φαινόταν σαν κατουρημένος. Σκουπίστηκε, ξανασκουπίστηκε αλλά ως γνωστόν δεν στεγνώνει έτσι ένα γκρι – το χειρότερο χρώμα – παντελόνι φόρμας. Αφού είδαμε και αποείδαμε αποφασίσαμε να τον καλύψω. Δηλαδή θα πήγαινα εγώ μπροστά και αυτός πίσω, κοντά τόσο ώστε να μη μπορεί κάποιος να τον δει εκτός και αν ήξερε τι έχει γίνει. Για δε μέσα στη τάξη επειδή καθότανε στο πρώτο θρανίο θα έμπαινα μαζί του στον διάδρομο για να παρεμβάλλομαι με τους συμμαθητές του και θα τον οδηγούσα στο θρανίο του γυρνώντας πλάτη στη τάξη. Όπερ και εγένετο. Κανείς δεν πήρε είδηση και κανείς δεν έμαθε τίποτα…εκτός από όλους εσάς. Αλλά εσείς δεν μετράτε. Η τάξη όμως θα μετρούσε και μάλιστα πολύ.

Αυτά για σήμερα. Τη καλησπέρα μου σε όλους.