Η ΒΔΕΛΛΑ 2

Πριν λίγες μέρες έγινε μια εκδήλωση στο σχολείο για τη λήξη της σχολικής χρονιάς. Είναι ένας τρόπος να βρεθεί όλο το προσωπικό μαζί και να διασκεδάσει με “ένα ποτάκι”. Σε αυτή την εκδήλωση συνήθως ανακοινώνονται οι αποχωρήσεις από το σχολείο λόγω συνταξιοδότησης ή μετάθεσης.

Έτσι και φέτος αποχώρησαν λόγω συνταξιοδότησης έξι συνάδελφοι από τους οποίους οι τέσσερις του Ελληνικού τομέα – όπως λέμε- και τους οποίους τέσσερις γνώριζα μόλις 20 χρόνια – και κάτι ψιλά.  Η συγκίνηση ήταν πολύ έντονη γιατί με κάποιους από αυτούς τους συναδέλφους είμασταν πολύ κοντά όλα αυτά τα χρόνια. Δεν έχω σκοπό να αναφέρω ποιοι ήταν και τι ήταν ο καθένας – άλλωστε δεν λέει τίποτα για εσάς – αλλά θα αναφέρω κάποιες δικές μου σκέψεις σε αυτή τη τελετή.

Φυσικά ήμουν πίσω από τη κάμερα, και έτσι δεν θα με δει κανείς στη τηλεόραση, και δεν θα καταλάβει κανείς τίποτα… μόνο αυτοί που ήταν δίπλα μου ξέρουν.

Όμως αυτοί οι άνθρωποι όταν εγώ ξεκινούσα και είχα την ανάγκη στήριξης και υποστήριξης ήταν εκεί έτοιμοι να προσφέρουν. Γιατί έτσι είχαν μάθει. Ποτέ δεν το “έπαιξαν” παλιοί  και υπεράνω. Πάντα ήταν εύκολο να τους βρεις και να τους μιλήσεις. Και πάντα ήταν έτοιμοι να προσφέρουν. Γιατί έτσι είχαν μάθει. Σήμερα από τη μια οι νέοι καθηγητές – πολλοί από αυτούς για να μην είμαι απόλυτος – γεννήθηκαν έτοιμοι και δεν έχουν ανάγκη κανένα, και από την άλλη αν τολμήσεις να συμβουλέψεις ή να πεις κάτι σε κοιτάνε… κάπως. Οι δυο φιλόλογοι με έμαθαν να σκέπτομαι και να διαβάζω. Ακούγεται περίεργο αλλά δεν είναι. Το βάθος ενός κειμένου και οι έννοιες που κρύβονται μέσα σε αυτό αποκαλύπτονται μόνο  αν ξέρεις να διαβάζεις. Και εγώ έμαθα στα… 30-35 μου. Η μία μάλιστα από αυτές όταν βρεθήκαμε να προετοιμάζουμε μια ομάδα για ένα αγώνα επιχειρηματολογίας – αντιλογίας σαν συνεργάτες, δεν είχε καταλάβει ότι ήταν μόνη της και όλοι μαθαίναμε από αυτά που έλεγε. Πολύ περισσότερο εγώ που καταλάβαινα πολύ περισσότερο τις αδυναμίες μου. (Για όσους έχουν απορία που κολλούσα εγώ σε αυτό, ενημερώνω ότι με έχει απασχολήσει πολύ η λεγόμενη γλώσσα του σώματος και πως γενικά “στεκόμαστε” μπροστά σε κοινό. Έτσι εγώ είχα αναλάβει το στήσιμο της ομάδα και η Κατερίνα το θέμα της επιχειρηματολογίας). Ο δε Θανάσης, η λεγόμενη ήρεμη δύναμη των φυσικών επιστημών, νομίζω δεν θέλει άλλο χαρακτηρισμό.

Τώρα γιατί το πρώτο πληθυντικό; Γιατί έχουμε μείνει 6 όλοι όλοι αυτοί που έχουμε πολλά χρόνια στο σχολείο. Οι υπόλοιποι 35 περίπου είναι κατά πολύ νεώτεροι. Και τι σημαίνει αυτό; Πρώτα απ’ όλα δεν γνωρίζουν την ιστορία και προϊστορία του σχολείου. Δεν μπορούν να αντιληφθούν πως κάποια πράγματα είναι όπως είναι και για πολλά από αυτά τι αγώνες έχουν γίνει. Οι απόφοιτοι – που για μένα αποτελεί ένα τεράστιο κεφάλαιο – χάνονται και ξεχνιούνται. (εκεί έχω ένα κόλλημα. Αυτά τα πάλαι ποτέ παιδιά και νυν νέοι, οικογενειάρχες, επαγγελματίες …πιστεύω ότι θα έπρεπε να είναι κοντά στο σχολείο. Και για τους ίδιους και για το σχολείο. Είναι ένας ισχυρός συνδετικός κρίκος μεταξύ τους. Τώρα που ανανεώνεται ο κόσμος οι παλιοί απόφοιτοι δεν θα σημαίνουν κάτι για το προσωπικό… άρα ούτε κρύο ούτε ζέστη). Θα μου πείτε ότι αφού ανανεώνεται ο σύλλογος είναι καλό. Ναι … εντάξει… αλλά και πάλι… αλλάζει μια φυσιογνωμία που δημιουργήθηκε με πολύ προσπάθεια, από πολλούς ανθρώπους πριν. Να μην αλλάξει θα μου πείτε. Δεν ξέρω ίσως αλλά … μάλλον γέρασα.  Είπαμε ο περυσινός μαθητής το είπε…”το αύριο είναι εδώ”  και μάλλον εγώ αγωνίζομαι να το φτάσω και να το καταλάβω.

Πολλές σκέψεις χύμα, όπως συνήθως άλλωστε. Τακτοποιείστε τις εσείς όπως νομίζετε. Α! Έβαλα και 2-3 τούρτες να ¨παίζουν” στις φωτογραφίες αλλά μη τις φάτε ολόκληρες και μου πάθετε ζάχαρο…

Τη καλημέρα μου.

Ήταν 1979. Τότε καμιά εκατοστή 17άρηδες τελειώνανε το 2ο Λύκειο Αρρένων Βύρωνα. Είχαμε ένα δύσκολο καλοκαίρι με διάβασμα μπροστά μας μια και τότε οι εξετάσεις γίνονταν Σεπτέμβρη. Και φυσικά δεν θα πω ότι τότε είμασταν όλοι μαθητάρες και γίναμε μεγάλοι και τρανοί. Βγήκαμε στο κόσμο μη γνωρίζοντας τίποτα. Τι πρωτότυπο. Και δεν ξέραμε τι θα κάνουμε… σαν μεγαλώσουμε. Άλλο πρωτότυπο.  Όσοι “ήταν τυχεροί” μπήκαν σε κάποιο πανεπιστήμιο και πήραν μια “πίστωση χρόνου” τεσσάρων ετών (ή και παραπάνω). Οι άλλοι κοίταξαν πως θα συνεχίσουν. Άλλοι ξαναδώσανε, άλλοι φύγανε εξωτερικό, άλλοι ψάξανε να βρούνε το δρόμο τους με τις δυνατότητες που είχαν.  Ομως όποιο δρόμο και αν πήραμε κάτι έμεινε.  Έμεινε μια “κόλλα” που εξακολουθεί να μας τραβάει και να μας φέρνει κοντά.Να μας κάνει χαρούμενους στα καλά νέα συμμαθητών και να λυπούμαστε στις λύπες τους. Το ότι έχουμε να βρεθούμε 15 και 20 χρόνια δεν λέει τίποτα απολύτως.

Τι μπορεί να είναι αυτή η κόλλα; (Από εδώ και κάτω είναι απαγορευμένο κείμενο και δη για τους μαθητές μου).

Οι πλάκες στη τάξη; Τα ξυπνητήρια που κυκλοφορούσαν την 7η ώρα τα απογεύματα πριν το φροντιστήριο; (Φυσικά και είχαμε πρωί απόγευμα και φυσικά πηγαίναμε φροντιστήριο στο κέντρο.)  Μήπως τα σάντουιτς που φτιάχναμε για να τη βγάλουμε μέχρι τις 11 που θα γυρνούσαμε στο σπίτι – και φυσικά τα τρώγαμε στη τάξη. Μήπως το ράγκμπυ που παίζαμε (έτσι το λέγαμε γιατί είχαμε απλά μια μπάλα-πεπόνι του ράγκμπυ) Στη πραγματικότητα μάλλον ξύλο παίζαμε.. Κάθε Παρασκευή μεσημέρι τη τελευταία ώρα παίζαμε πρακτικό κλασσικό. Πολύ σπρώξιμο πολύ αγκωνιά, αλλά όχι καυγάς. Μπορεί να φεύγαμε μελανιασμένοι αλλά φεύγαμε όλοι μαζί. Μήπως η πενθήμερη και το κυνήγι που κάναμε στα σχολεία που είχαν κοπέλες (μικτά ή – η καλύτερή μας- θηλέων).  Και μετά τα πάρτι, οι βόλτες, οι πρώτοι έρωτες αλλά και οι γάμοι, οι κουμπαριές, και όλα όσα συνήθως ακολουθούν.

Περνάει ο καιρός και βρισκόμαστε σε ένα γήπεδο 5Χ5. Είμασταν στα 40 μας. Και η μέση ηλικία …40. Η ομάδα (ένα όνομα και για τις δυο): ” millenium ” γιατί όταν παίζαμε μέσα στο γήπεδο ήταν …μισή χιλιετία. (τουλάχιστον) με τους αναπληρωματικούς. Και η ώρα άγρια 1-3 το μεσημέρι. Και εκεί έγινε ένα περιστατικό  που το αναφέρω για να καταλάβετε τι εννοώ.

Ο Γιώργος έχει μαυρίλες και κρίση των 40 (μπα καλέ, πρώτη φορά ξανασυμβαίνει, … μα τι λένε;;;;), ότι δεν έχει κάνει τίποτα και έχουν περάσει τα χρόνια και … και … και …

Και του λέει ο Γιάννης τα εξής που τα άκουσα και κουφάθηκα  αλλά και το ευχαριστήθηκα. Διαβάστε και …κουφαθείτε και εσείς.

-Να σου πω κάτι που έχεις κάνει και δεν το έχεις πάρει χαμπάρι; (Ναι είπαμε και οι δύο) Το ότι σήμερα είμαι αυτό που είμαι το οφείλω σε εσάς και σε μεγάλο βαθμό σε εσένα – λέει στον Γιώργο.  Κόκκαλο ο Γιώργος. Γιατί; ρώτησε. Συνεχίζει ο Γιάννης… Όταν εγώ ήμουνα στο Λύκειο ήμουν ένα ρεμάλι. Είχα μπλέξει στη “νύχτα”, έφευγα το απόγευμα και γυρνούσα χαράματα και συνήθως κοιμόμουνα. Για δε το σχολείο ούτε κουβέντα. Είχα ήδη χάσει δυο χρονιές (αυτό το ξέραμε – τα άλλα εγώ όχι) Και εσείς με αγκαλιάσατε σαν ομάδα. Κανένας δεν ρώτησε ποιος είμαι τι είμαι και τι κάνω.  Για όλους σας ήμουνα ο συμμαθητής σας, και μέσα από αυτή τη συμπεριφορά σας μπόρεσα να δω τι σημαίνει να έχεις οικογένεια πίσω σου (κανένα σχόλιο εδώ), και τι σημαίνει να έχεις φίλους. Εσύ δε -λέει στο Γιώργο – με πήρες κοντά σου στα μαθήματα και (ήταν κοντά τα γράμματα στα επώνυμα) και διαβάζαμε μαζί. Όχι ότι καταλάβαινα αλλά με βοήθησες και με τις εξετάσεις που μου έλεγες, ότι μπορούσες, τελικά είδα ότι μπορούσα και εγώ να κάνω κάτι για μένα. Και προσπάθησα όσο μπορούσα και τελείωσα. Επειδή είσασταν εσείς. Και τώρα έχω δουλειά, οικογένεια, σπίτι, παιδιά  και είμαι σε μια κατάσταση που την οφείλω σε εσάς. Μη μου λες λοιπόν ότι δεν έκανες τίποτα (!!!) Και εμείς τον ακούγαμε χωρίς να μπορούμε να πούμε τίποτα.

Γιατί όλα αυτά; Μα κλείσαμε τα τριάντα χρόνια από την αποφοίτηση και έχουμε ξαμολυθεί να τους μαζέψουμε και έρχονται … τρέχοντας.  Βέβαια έχουμε … απουσίες δυστυχώς αλλά και αυτά…αναμενόμενα είναι.

Πολύ μου αρέσουν αυτές οι φάσεις. Στήνω και άλλη μια μάζωξη για την εισαγωγή στο Πανεπιστήμιο των Ιωαννίνων στο χημικό. Θα σας ενημερώνω σχετικά.

Έχοντας λοιπόν τέτοιες εμπειρίες μπορείτε να καταλάβετε γιατί κυνηγάω τους μαθητές μου να φτιάξουν σύλλογο και αυτοί σφυρίζουν αδιάφορα. Τι να κάνω…. Προσπαθώ αλλά μάλλον βαριούνται. Δεν πειράζει. Τώρα είναι στα 35 οι παλιοί μαθητές μου ίσως όταν φτάσουν στα… χρόνια μου να το δουν διαφορετικά .

Τη καλησπέρα μου.

Παίρνω αφορμή από μια καταχώρηση του φίλου μου του Χρυσόστομου εδώ πάνω στην εργασία που παρουσίασε στη Φλώρινα στις αρχές του Μάη. Το θέμα είναι ότι στα blogs των εκπαιδευτικών δεν γίνεται αναστοχασμός και αξιολόγηση της εργασίας των εκπαιδευτικών από τους ίδιους ή/και άλλους εκπαιδευτικούς. Αυτό λοιπόν με γύρισε πίσω περίπου 20 χρόνια όπου θυμήθηκα τις βασικές οδηγίες που μου είχαν δώσει καθηγητές που με καθοδηγούσαν στα πρώτα μου βήματα στις σχολικές αίθουσες. Τότε ήμουν 27-28 χρονών.

Οδηγία πρώτη. Οι καθηγητές διαφέρουν απότους μαθητές. Στην εμφάνιση, στη συμπεριφορά, στα πάντα. Φορούσα τα τζινάκια μου, τα σνικεράκια μου και είχα μια τσάντα από αυτές του “μοναστηρακίου” κρεμαστή με δέρμα βακέτας (όπως το λέγανε) πολύ της μόδας τότε. Συμμορφώθηκα και άλλαξα τσάντα – για λίγο. Τώρα έχω ένα back-pck κολλεγιακού τύπου με θήκη για notebook .

Οδηγία δεύτερη. Οι καθηγητές αν κάνουν λάθη, δεν το λένε. Απλά το προσπερνάνε. Έτσι δεν χάνουν την αξιοπιστία τους. Για δε τα δύσκολα θέματα, αν τύχει και ερωτηθούν, τα μπερδεύουν και πάνε τη συζήτηση σε πιο δύσκολα “ψαρωτικά”  θέματα που όμως γνωρίζουν καλά.  Έτσι δεν επιτρέπουν καιτην αμφισβήτηση. Ναι εντάξει. Είναι πολλές οι φορές που πήρα “δουλειά για το σπίτι” γιατί το θεωρώ παράλογο να περιμένεις κάποιος να τα γνωρίζει όλα.  Όπως ακόμα πιο παράλογο για κάποιον είναι να νομίζει ότι τα ξέρει όλα.

Οδηγία τρίτη. Δεν ρωτάμε τους μαθητές την γνώμη τους. Σιγά μη τους βάλουμε κριτές στο έργο μας. Πρέπει να δέχονται αξιωματικά ότι τους λέμε και σαφώς δεν έχουν δικαίωμα να κρίνουν. Η αλήθεια είναι ότι πολλες φορές μέσα από συζητήσεις μπόρεσα να δω τα λάθη μου. Κάποια πράγματα που τα παιδιά θεωρούσαν λάθος εγώ είχα άλλη άποψη και μέσα από κουβέντα ή διατηρούσαμε τια απόψεις μας ή συμφωνούσαμε ότι διαφωνούσαμε.

Οδηγία τέταρτη. Στηναρχή τους “παίρνεις τον αέρα” και τους τον αφήνεις λίγο λίγο. Η αλήθεια είναι ότι αυτό δεν το κατάλαβα ποτέ. Γιατί να μπαίνεια ανταγωνιστικά και επιθετικά μέσα σε ένα χώρο εργασίας και συνεργασίας. Για μένα δεν έχει νόημα και ποτέ δεν το έκανα. Η αλήθεια είναι ότι πολλά παιδιά έχουν τη τάση να εξαντλούν τα όρια και κοιτάνεπως θα σε εξωθήσουν “εκτός εαυτού”. Αλλά υπάρχουν “τεχνικές”, που να μπορείς να βρεις μια ισορροπία. Για μένα η πιο αποτελεσματική τεχνική είναι η συζήτηση και κυρίως η συζήτηση μέσα στο τμήμα, όπου μπαίνουν τα θέματα συμπεριφοράς ανοικτά και μέσα από αυτες όλη η τάξη καταλήγει σε μια συμφωνία. Αυτό έχει δουλέψει πολλές φορές σε τμήματα στα οποία είμαι υπεύθυνος. Το πρόβλημα είναι ότι δεν είναι δυνατόν καθε φορά να ξεκινάς μια συζήτηση.Όμως σε πολλες περιπτώσεις “το χάσιμο μιας ώρας” σώζει πολλές άλλες ώρες.

Η αλήθεα είναι ότι πάντα είχα κάποια συγκεκριμένη άποψη για το πως γίνονται τα πράγματα. Όχι πάντα σωστή ή λειτουργική – οφείλω να ομολογήσω – αλλά μέσα από τη πράξη έβγαινε το αποτέλεσμα και η αξιολόγηση. Για παράδειγμα πριν 10 χρόνια έφτιαξα ραδιοφωνικό σταθμό στο σχολείο μέσα στα πλαίσια τη μαθήματος Τεχνολογία Επικοινωνιών, και οργάνωσα τη τάξη με τρόπο λειτουργίας ενός σταθμού (όσο μπορούσα να γνωρίζω).  Και απέτυχα. Γιατί; Γιατί τα παιδιά δεν μπόρεσαν ποτέ να καταλάβουν τη δύναμη που τους έδινε το μικρόφοωνο. Δεν μπόρεσαν να καταλάβουν τι σημαίνει να σε ακούει όλος ο κόσμος… Και έκελισε. Το κακό είναι ότι “το  έκαψα το χαρτί” και τώρα δεν μπορώ να ξαναπροτείνω κάτι τέτοιο. Γιατί το λέω αυτό; Αυτά που συζητάμε τώρα, για το πως θα ανακαλύψουν οι μαθητές μας πράγματα και δεν θα χρειάζεται να τα δέχονται έτσι γιατι το λέμε εμείς, το δοκίμασα και μετά από συζήτηση αποφασίσαμε πως θα γίνει και τι θα γίνει. Και το όνομα βγήκε με τετοιες διαδιακσίες YAK FM και αφίσσες και πρόγραμμα και όλα.

Πρέπει να δοκιμάζουμε. Να προσπαθούμε. Να ψάχνουμε. Οι μαθητές μας πλέον βαριούνται την από καθέδρας διδασκαλία.  Αλλά  πρέπει να μάθουμε επίσης τους μαθητές μας να σέβονται, να συμπεριφέρονται σωστά, να εκτιμούν και να συζητούν. Όλα μέσα στο παιγνίδι είναι.

Άρα Χρυσόστομε καταλαβαίνεις ότι αν οι τέσσερεις βασικές αρχές που μου είχαν πει όταν ξεκίνησαν εξακολουθούν να ισχύουν – που ισχύουν αλλά λέμα τώρα – δύσκολα μπορεί να ασκήσει κανείς κριτκή … στον εαυτό του. Επειδή ξέρω ότι με διαβάζουν και μαθητές και μερικοί μαθητές μου ας μιλήσουν και να πουν τη γνώμη τους. Μπορείτε να δείτε και μια συζήτηση στο i-school σχετικά με το ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΙΔΑΝΙΚΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ για να πάρετε μια ιδέα.

Τη καλησπέρα μου.